Kanun Numarası:
5302

 Kanun Kabul Tarihi:
22/02/2005

 Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi:
04/03/2005

 Yayımlandığı Resmi Gazete Sayısı:
25745

 BİRİNCİ KISIM

 Genel Hükümler

 BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç

MADDE 1.-
Bu Kanunun amacı; il özel idaresinin kuruluşunu, organlarını, yönetimini, görev,
yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2.-
Bu Kanun il özel idaresini kapsar.

Tanımlar

MADDE 3.
- Bu Kanunun uygulanmasında;

a) İl özel idaresi: İl halkının
mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar
organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip
kamu tüzel kişisini,

b) İl özel idaresinin organları:
İl genel meclisini, il encümenini ve valiyi,

İfade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İl Özel İdaresinin Kuruluşu ve
Sınırları

Kuruluş

MADDE 4.-
İl özel idaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla
tüzel kişiliği sona erer.

İl özel idaresinin görev alanı

MADDE 5.-
İl özel idaresinin görev alanı il sınırlarını kapsar.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İl Özel İdaresinin Görev, Yetki
ve Sorumlulukları

İl özel idaresinin görev ve
sorumlulukları

MADDE 6.
- İl özel idaresi mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a) Sağlık, tarım, sanayi ve
ticaret; ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması,
erozyonun önlenmesi, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi
verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim
kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer
ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde,

b) İmar, yol, su, kanalizasyon,
katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma, kültür, turizm, gençlik ve spor;
orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin
hizmetleri belediye sınırları dışında,

Yapmakla görevli ve yetkilidir.

İl çevre düzeni plânı; valinin
koordinasyonunda, büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, diğer illerde il
belediyesi ve il özel idaresi ile birlikte yapılır. İl çevre düzeni plânı
belediye meclisi ile il genel meclisi tarafından onaylanır.

Hizmetlerin yerine
getirilmesinde öncelik sırası, il özel idaresinin malî durumu, hizmetin
ivediliği ve verildiği yerin gelişmişlik düzeyi dikkate alınarak belirlenir.

İl özel idaresi hizmetleri,
vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda
özürlü, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır.

Hizmetlerin diğer mahallî
idareler ve kamu kuruluşları arasında bütünlük ve uyum içinde yürütülmesine
yönelik koordinasyon o ilin valisi tarafından sağlanır.

4562 sayılı Organize Sanayi
Bölgeleri Kanunu ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığına ve organize sanayi
bölgelerine tanınan yetki ve sorumluluklar bu Kanun kapsamı dışındadır.

İl özel idaresinin yetkileri ve
imtiyazları

MADDE 7.
- İl özel idaresinin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:

a) Kanunlarla verilen görev ve
hizmetleri yerine getirebilmek için her türlü faaliyette bulunmak, gerçek ve
tüzel kişilerin faaliyetleri için kanunlarda belirtilen izin ve ruhsatları
vermek ve denetlemek.

b) Kanunların il özel idaresine
verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, emir vermek, yasak koymak ve
uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.

c) Hizmetlerin yürütülmesi
amacıyla, taşınır ve taşınmaz malları almak, satmak, kiralamak veya kiraya
vermek, takas etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek.

d) Borç almak ve bağış kabul
etmek.

e) Vergi, resim ve harçlar
dışında kalan ve miktarı yirmibeşmilyar Türk Lirasına kadar olan dava konusu
uyuşmazlıkların anlaşmayla tasfiyesine karar vermek.

f) Özel kanunları gereğince il
özel idaresine ait vergi, resim ve harçların tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak.

g) Belediye sınırları dışındaki gayri sıhhî
müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerine ruhsat vermek ve
denetlemek.

(9.3.2007 10 Mart 2007
tarih ve 26456 sayılı R.G)"Ancak, sivil hava
ulaşımına açık havaalanları bünyesinde yer alan tüm tesislere işyeri açma ve
çalışma ruhsatı dahil her türlü ruhsat, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü
tarafından verilir. Bu konuya ilişkin usûl ve esaslar Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünce hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir."

İl özel idaresi, hizmetleri ile
ilgili olarak, halkın görüş ve düşüncelerini belirlemek amacıyla kamuoyu
yoklaması ve araştırması yapabilir.

İl özel idaresinin mallarına
karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır.

İl özel idaresinin proje
karşılığı borçlanma yoluyla elde edilen gelirleri, vergi, resim ve harçları,
şartlı bağışlar ve kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan malları haczedilemez.

İl özel idaresine tanınan
muafiyetler

MADDE 8.-
İl özel idaresinin kamu hizmetine ayrılan veya kamunun yararlanmasına açık,
gelir getirmeyen taşınmaz malları ile bunların inşa ve kullanımları her türlü
vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarından muaftır.

İKİNCİ KISIM

İl Özel İdaresinin Organları

BİRİNCİ BÖLÜM

İl Genel Meclisi

İl genel meclisi

MADDE 9.-
İl genel meclisi, il özel idaresinin karar organıdır ve ilgili kanunda
gösterilen esas ve usullere göre ildeki seçmenler tarafından seçilmiş üyelerden
oluşur.

İl genel meclisinin görev ve
yetkileri

MADDE 10.
- İl genel meclisinin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Stratejik plân ile yatırım ve
çalışma programlarını, il özel idaresi faaliyetlerini ve personelinin performans
ölçütlerini görüşmek ve karara bağlamak.

b) Bütçe ve kesinhesabı kabul
etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel
sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak.

c) İl çevre düzeni plânı ile
belediye sınırları dışındaki alanların imar plânlarını görüşmek ve karara
bağlamak.

d) Borçlanmaya karar vermek.

e) Bütçe içi işletmeler ile Türk
Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya,
sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek.

f) Taşınmaz mal alımına,
satımına, trampa edilmesine, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya
tahsisli bir taşınmazın akar haline getirilmesine izin; üç yıldan fazla
kiralanmasına ve süresi yirmibeş yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı
aynî hak tesisine karar vermek.

g) Şartlı bağışları kabul etmek.

h) Vergi, resim ve harç dışında
kalan miktarı beşmilyardan yirmibeşmilyar Türk Lirasına kadar ihtilaf konusu
olan özel idare alacaklarının anlaşma ile tasfiyesine karar vermek.

i) İl özel idaresi adına imtiyaz
verilmesine ve il özel idaresi yatırımlarının yap-işlet veya yap-işlet-devret
modeli ile yapılmasına, il özel idaresine ait şirket, işletme ve iştiraklerin
özelleştirilmesine karar vermek.

j) Encümen üyeleri ile ihtisas
komisyonları üyelerini seçmek.

k) İl özel idaresi tarafından
çıkarılacak yönetmelikleri kabul etmek.

l) Norm kadro çerçevesinde il
özel idaresinin ve bağlı kuruluşlarının kadrolarının ihdas, iptal ve
değiştirilmesine karar vermek.

m) Yurt içindeki ve yurt
dışındaki mahallî idareler ve mahallî idare birlikleriyle karşılıklı işbirliği
yapılmasına karar vermek.

n) Diğer mahallî idarelerle
birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek.

o) İl özel idaresine kanunlarla
verilen görev ve hizmetler dışında kalan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler
için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.

Meclis başkanlık divanı

MADDE 11.
- İl genel meclisi, seçim sonuçlarının ilânını izleyen beşinci gün kendiliğinden
toplanır. Bu toplantıda meclise en yaşlı üye başkanlık eder. Meclis, bu
toplantıda, üyeleri arasından ve gizli oyla meclis başkanını, meclis birinci ve
ikinci başkan vekillerini, ikisi yedek olmak üzere dört kâtip üyeyi ilk iki yıl
için görev yapmak üzere seçer. İlk iki yıldan sonra seçilecek başkanlık divanı,
yapılacak ilk mahallî idareler seçimlerine kadar görev yapar.

Meclis başkanlık divanı seçimi
üç gün içinde tamamlanır.

Meclis başkanlığı ve başkanlık
divanında boşalma olması durumunda, kalan süreyi tamamlamak üzere, yenisi
seçilir.

İl genel meclisine meclis
başkanı, bulunmaması durumunda meclis birinci başkan vekili, onun da bulunmaması
durumunda ikinci başkan vekili başkanlık eder.

Meclis başkanı, meclis
çalışmalarında düzeni sağlamakla yükümlüdür.

İl genel meclisinin
çalışmalarına ilişkin esas ve usuller İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.

Meclis toplantısı

MADDE 12.-
İl genel meclisi, il genel meclisince belirlenecek bir aylık tatil hariç her
ayın ilk haftası meclis tarafından önceden belirlenen günde mutat toplantı
yerinde toplanır. Kasım ayı toplantısı dönem başı toplantısıdır.

Bütçe görüşmesine rastlayan
toplantı süresi en çok yirmi gün, diğer toplantıların süresi en çok beş gündür.

Mutat toplantı yeri dışında
toplanılmasının zorunlu olduğu durumda üyelere ve valiye önceden bilgi vermek
kaydıyla meclis başkanının belirlediği yerde toplantı yapılır. Ayrıca,
toplantının yeri ve zamanı mutat usullerle halka duyurulur.

İl genel meclisinin toplantıları
açıktır. Meclis başkanı veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi
üzerine, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına
karar verilebilir. Salt çoğunluk belli bir sayının yarısından az olmayan
çoğunluğu ifade eder.

İl genel meclisi görüşmeleri
görevlilerce tutanağa geçirilir, tutanak başkan ve kâtip üyeler tarafından
imzalanır. Toplantılar, meclisin kararıyla sesli veya görüntülü cihazlarla da
kaydedilebilir.

Özel idare teşkilatı ve ildeki
kamu kurum ve kuruluşlarının birim amirleri gündemdeki konularla ilgili olarak
meclis toplantılarına davet edilebilir ve bilgi alınabilir.

(07. 06. 2007 Tarih ve 26545
Sayılı Resmi Gazete) İl genel meclisi
başkanı, acil durumlarda lüzum görmesi halinde il genel meclisini bir yılda üç
defadan fazla olmamak ve her toplantı bir birleşimi geçmemek üzere toplantıya
çağırır. Olağanüstü toplantı çağrısı ve gündem en az üç gün önceden meclis
üyelerine yazılı olarak duyurulur ve ayrıca mutat usûllerle ilan edilir.
Olağanüstü toplantılarda çağrıyı gerektiren konuların dışında hiçbir konu
görüşülemez."

Gündem

MADDE 13.
- Gündem, meclis başkanı tarafından belirlenir ve üyelere en az üç gün önceden
bildirilir. Valinin önerdiği hususlar gündeme alınır. Gündem, çeşitli yollarla
da halka duyurulur.

İl genel meclisi üyeleri de il
özel idaresine ait işlerle ilgili konuların gündeme alınmasını önerebilir.
Öneri, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kabul edildiği takdirde gündeme
alınır.

Toplantı ve karar yeter sayısı

MADDE 14.-
İl genel meclisi, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve katılanların
salt çoğunluğuyla karar verir. Ancak, karar yeter sayısı, üye tam sayısının
dörtte birinden az olamaz. Oylamada eşitlik çıkması durumunda meclis başkanının
bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Gizli oylamalarda eşitlik çıkması durumunda
oylama tekrarlanır, eşitliğin bozulmaması durumunda meclis başkanı tarafından
kur'a çekilir.

Meclisin toplanmasında, üye tam
sayısının salt çoğunluğu sağlanamadığı takdirde, başkan, gün ve saatini tespit
ederek en geç üç gün içinde toplanmak üzere meclisi tatil eder. Gelecek
toplantı, üye tam sayısının dörtte birinden az olmayan üye sayısı ile yapılır.

Görüşmeler sırasında başkan veya
üyelerden birinin isteği üzerine yapılacak yoklamada karar yeter sayısının
bulunmadığı anlaşılırsa, ikinci fıkradaki hükümler uygulanır.

Üyeler oylarını bizzat kullanır.
Gizli oy kullanmaya fizikî bakımdan engelli üyeler, tayin edecekleri kişi eliyle
oy kullanabilir.

Oylama; gizli, işaretle veya ad
okunarak yapılır. Oy verme kabul, ret veya çekimser şeklinde olur.

Kararlar, meclis başkanı ve
kâtip üyeler tarafından imzalanır ve bir sonraki toplantıda üyelere dağıtılır.

Meclis kararlarının kesinleşmesi

MADDE 15.
- İl genel meclisi tarafından alınan kararların tam metni, en geç beş gün içinde
valiye gönderilir. Vali, hukuka aykırı gördüğü kararları, yedi gün içinde
gerekçesini de belirterek yeniden görüşülmek üzere il genel meclisine iade
edebilir. Valiye gönderilmeyen meclis kararları yürürlüğe girmez.

Yeniden görüşülmesi istenilmeyen
kararlar ile yeniden görüşülmesi istenip de il genel meclisi üye tam sayısının
salt çoğunluğuyla ısrar edilen kararlar kesinleşir.

Vali, meclisin ısrarı ile
kesinleşen kararlar aleyhine on gün içinde idarî yargıya başvurabilir.

Kesinleşen il genel meclisi
karar özetleri toplantıyı izleyen en geç yedi gün içinde çeşitli yollarla halka
duyurulur.

İhtisas komisyonları

MADDE 16.-
İl genel meclisi, her dönem başı toplantısında, üyeleri arasından seçilecek en
az üç, en çok beş kişiden oluşan ihtisas komisyonları kurabilir. Plân ve Bütçe
ile İmar ve Bayındırlık komisyonları en çok yedi kişiden meydana gelir.

İhtisas komisyonları, her siyasî
parti grubunun ve bağımsız üyelerin il genel meclisindeki üye sayısının meclis
üye tam sayısına oranlanması suretiyle oluşturulur. Eğitim, kültür ve sosyal
hizmetler komisyonu, imar ve bayındırlık komisyonu, çevre ve sağlık komisyonu
ile plân ve bütçe komisyonu kurulması zorunludur.

İmar ve bayındırlık komisyonu
dışındaki komisyonların çalışma süreleri meclisin toplantı süresiyle sınırlıdır.
Meclis toplantısını müteakip imar ve bayındırlık komisyonu en fazla on iş günü,
diğer komisyonlar ise beş iş günü toplanarak kendisine havale edilen işleri
sonuçlandırır. Rapor bu sürenin sonunda meclise sunulmadığı takdirde, konu
meclis başkanı tarafından doğrudan gündeme alınır.

Kaymakamlar ve ildeki kamu
kuruluşlarının amirleri ve ildeki kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,
üniversite ve sendikalar ile gündemdeki konularla ilgili köy ve mahalle
muhtarları ile sivil toplum örgütlerinin temsilcileri, oy hakkı olmaksızın kendi
görev ve faaliyet alanlarına giren konuların görüşüldüğü ihtisas komisyonu
toplantılarına katılabilir ve görüş bildirebilir.

İhtisas komisyonlarının görev
alanına giren işler bu komisyonlarda görüşüldükten sonra il genel meclisinde
karara bağlanır.

Komisyon çalışmalarında uzman
kişilerden yararlanılabilir.

Komisyon raporları alenîdir,
çeşitli yollarla halka duyurulur ve isteyenlere il genel meclisi tarafından
belirlenecek bedel karşılığında verilir.

Denetim komisyonu

MADDE 17.-
İl genel meclisi, her yılın ocak ayında yapılacak toplantısında il özel
idaresinin bir önceki yıl gelir ve giderleri ile hesap ve işlemlerinin denetimi
için kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye sayısı üçten az, beşten çok
olmamak üzere bir denetim komisyonu oluşturur. Komisyon, her siyasî parti
grubunun ve bağımsız üyelerin il genel meclisindeki üye sayısının meclis üye tam
sayısına oranlanması suretiyle oluşur.

Komisyon, vali tarafından il
özel idare binası içinde belirlenen yerde çalışır ve çalışmalarında uzman kişi
ve kuruluşlardan yararlanabileceği gibi valinin onayıyla kamu kuruluşları
personelinden de yararlanabilir. Komisyon tarafından istenen bilgi ve belgelerin
iade edilmek üzere verilmesi zorunludur.

Komisyon, çalışmasını şubat ayı
sonuna kadar tamamlar ve buna ilişkin raporunu, izleyen ayın onbeşine kadar
meclis başkanlığına sunar.

Konusu suç teşkil eden
hususlarla ilgili olarak meclis başkanlığı tarafından yetkili mercilere suç
duyurusunda bulunulur.

Meclisin bilgi edinme ve denetim
yolları

MADDE 18.
- İl genel meclisi soru, genel görüşme ve faaliyet raporunu değerlendirme
yollarıyla bilgi edinme ve denetim yetkisini kullanır.

Meclis üyeleri, meclis
başkanlığına önerge vererek il özel idaresi işleriyle ilgili konularda sözlü
veya yazılı soru sorabilir. Soru, vali veya görevlendireceği kişi tarafından
sözlü veya yazılı olarak cevaplandırılır.

İl genel meclisi üyelerinin en
az üçte biri, meclis başkanlığına istekte bulunarak il özel idaresinin işleriyle
ilgili bir konuda mecliste genel görüşme açılmasını isteyebilir. Bu istek,
meclis tarafından kabul edildiği takdirde gündeme alınır.

Vali, mart ayı toplantısında bir
önceki yıla ait faaliyet raporunu meclise sunar.

Faaliyet raporundaki
açıklamalar, meclis üye tam sayısının dörtte üç çoğunluğuyla yeterli görülmezse,
yetersizlik kararıyla görüşmeleri kapsayan tutanak, meclis başkanı tarafından
gereği yapılmak üzere İçişleri Bakanlığına gönderilir.

Başkan ve meclis üyelerinin
görüşmelere katılamayacağı durumlar

MADDE 19.-
İl genel meclisi başkanı ve üyeleri, münhasıran kendileriyle veya ikinci derece
dahil kan, kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü meclis
toplantılarına katılamazlar.

Meclis üyelerinin yükümlülükleri

MADDE 20.-
İl genel meclisi üyeleri, görevleri süresince ve görevlerinin sona ermesinden
itibaren iki yıl süreyle il özel idaresi ve bağlı kuruluşlarına karşı doğrudan
doğruya veya dolaylı olarak taahhüde giremez, komisyonculuk ve temsilcilik
yapamaz.

Meclis üyeliğinin sona ermesi

MADDE 21.-
İl genel meclisi üyeliği, ölüm ve istifa durumunda kendiliğinden sona erer.

Özürsüz veya izinsiz olarak arka
arkaya üç birleşim günü veya bir yıl içinde yapılan toplantıların yarısına
katılmayan üyenin üyeliğinin düşmesine, savunması alındıktan sonra üye tam
sayısının salt çoğunluğuyla karar verilir.

İl genel meclisi üyeliğine
seçilme yeterliliğinin kaybedilmesi durumunda, valinin bildirmesi üzerine
Danıştay tarafından üyeliğin düşmesine karar verilir.

Meclisin feshi

MADDE 22.-
İl genel meclisi;

a) Kendisine kanunla verilen
görevleri süresi içinde yapmayı ihmal eder ve bu durum il özel idaresine ait
işleri aksatırsa,

b) İl özel idaresine verilen
görevlerle ilgisi olmayan siyasî konularda karar alırsa,

İçişleri Bakanlığının bildirisi
üzerine Danıştayın kararı ile feshedilir.

İçişleri Bakanlığı gerekli
gördüğü takdirde meclisin feshine dair bildiri ile birlikte karar verilinceye
kadar meclis toplantılarının ertelenmesini de ister. Danıştay, toplantıların
ertelenmesi hususunu en geç bir ay içinde karara bağlar.

Bu şekilde feshedilen meclisin
yerine seçilen meclis, kalan süreyi tamamlar.

Boşalan meclisin görevinin
yerine getirilmesi

MADDE 23.-
İl genel meclisinin;

a) Danıştay tarafından feshi
veya meclis toplantılarının ertelenmesi,

b) Yedek üyelerin
getirilmesinden sonra da meclis üye tam sayısının yarısından aşağı düşmesi,

c) Geçici olarak görevden
uzaklaştırılması,

d) Meclis üye tamsayısının
yarıdan fazlasının tutuklanması,

Durumlarında, meclis çalışabilir
duruma gelinceye veya yeni meclis seçimi yapılıncaya kadar il genel meclisi
görevi, encümenin memur üyeleri tarafından yürütülür.

Meclis üyelerinin huzur hakları
ve diğer sosyal hakları

MADDE 24.-
Meclis toplantılarına katıldıkları her gün için; il genel meclisi başkanına 2600
gösterge, diğer meclis üyelerine 2200 gösterge rakamının, memur aylıklarına
uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.

İl genel meclisi üyeleri
hastalıkları süresince izinli sayılır. Ayrıca mazeretleri durumunda, bir yıl
içindeki toplantı süresinin yarısını aşmamak şartıyla istekleri üzerine meclis
tarafından izin verilebilir.

İKİNCİ BÖLÜM

İl encümeni

MADDE 25.
- İl encümeni valinin başkanlığında, il genel
meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından bir yıl için gizli oyla seçeceği beş
üye ile biri malî hizmetler birim amiri olmak üzere valinin her yıl birim
amirleri arasından seçeceği beş üyeden oluşur.

Valinin katılamadığı encümen
toplantısına genel sekreter başkanlık eder.

Encümen toplantılarına
gündemdeki konularla ilgili olarak, ilgili birim amirleri vali tarafından oy
hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere çağrılabilir.

Encümenin görev ve yetkileri

MADDE 26.-
Encümenin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Stratejik plân ve yıllık
çalışma programı ile bütçe ve kesin hesabı inceleyip il genel meclisine görüş
bildirmek.

b) Yıllık çalışma programına
alınan işlerle ilgili kamulaştırma kararlarını almak ve uygulamak.

c) Öngörülmeyen giderler
ödeneğinin harcama yerlerini belirlemek.

d) Bütçede fonksiyonel
sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapmak.

e) Kanunlarda öngörülen cezaları
vermek.

f) Vergi, resim ve harçlar
dışında kalan ve miktarı beşmilyar Türk Lirasına kadar olan ihtilafların sulhen
halline karar vermek.

g) Taşınmaz mal satımına, trampa
edilmesine ve tahsisine ilişkin kararları uygulamak, süresi üç yılı geçmemek
üzere kiralanmasına karar vermek.

h) Belediye sınırları dışındaki
umuma açık yerlerin açılış ve kapanış saatlerini belirlemek.

i) Vali tarafından havale edilen
konularda görüş bildirmek.

j) Kanunlarla verilen diğer
görevleri yapmak.

Encümen toplantısı

MADDE 27.-
Encümen, haftada en az bir defa olmak üzere önceden belirlenen gün ve saatte
toplanır. Başkan acil durumlarda encümeni toplantıya çağırabilir.

Encümen üye tam sayısının salt
çoğunluğuyla toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Oyların
eşitliği durumunda başkanın bulunduğu taraf çoğunluk sayılır. Çekimser oy
kullanılamaz.

Encümen gündemi vali tarafından
hazırlanır. Encümen üyeleri gündem maddesi teklif edebilir.

Encümen, gündemindeki konuları
en geç bir hafta içinde görüşüp karara bağlar.

Alınan kararlar başkan ve
toplantıya katılan üyeler tarafından imzalanır. Karara muhalif kalanlar
gerekçelerini de açıklar.

Vali kanun, tüzük, yönetmelik ve
il genel meclisi kararlarına aykırı gördüğü encümen kararının bir sonraki
toplantıda tekrar görüşülmesini isteyebilir. Encümen, kararında ısrar ederse
karar kesinleşir. Bu takdirde, vali, kesinleşen encümen kararının uygulanmasını
durdurur ve idari yargı mercilerine yürütmeyi durdurma talebi ile birlikte on
gün içinde başvurur. İtiraz Danıştayca en geç altmış gün içinde karara bağlanır.

Encümen başkan ve üyeleri,
münhasıran kendileri, ikinci derece dahil kan ve kayın hısımları ve evlatlıkları
ile ilgili işlerin görüşüldüğü encümen toplantılarına katılamazlar.

Encümen üyelerine verilecek
ödenek

MADDE 28.-
Encümen başkanına 14000, üyelerine 12000 gösterge rakamının Devlet memurları
için belirlenen aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık brüt
ödenek verilir. Encümenin memur üyelerine encümen üyeleri için belirlenen
gösterge rakamının yarısı ödenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Vali

MADDE 29.-
Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir.

Valinin görev ve yetkileri

MADDE 30.-
Valinin görev ve yetkileri şunlardır:

a) İl özel idaresi teşkilâtının
en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilâtını sevk ve idare etmek, il özel
idaresinin hak ve menfaatlerini korumak.

b) İl özel idaresini stratejik
plâna uygun olarak yönetmek, il özel idaresinin kurumsal stratejilerini
oluşturmak, bu stratejilere uygun olarak bütçeyi, il özel idaresi
faaliyetlerinin ve personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak,
izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak.

c) İl özel idaresini Devlet
dairelerinde ve törenlerde, davacı veya davalı olarak da yargı yerlerinde temsil
etmek veya vekil tayin etmek.

d) İl encümenine başkanlık
etmek.

e) İl özel idaresinin taşınır ve
taşınmaz mallarını idare etmek.

f) İl özel idaresinin gelir ve
alacaklarını takip ve tahsil etmek.

g) Yetkili organların kararını
almak şartıyla sözleşme yapmak.

h) İl genel meclisi ve encümen
kararlarını uygulamak.

i) Bütçeyi uygulamak, bütçede
meclis ve encümenin yetkisi dışında kalan aktarmaları yapmak.

j) İl özel idaresi personelini
atamak.

k) İl özel idaresi, bağlı
kuruluşlarını ve işletmelerini denetlemek.

l) Şartsız bağışları kabul
etmek.

m) İl halkının huzur, esenlik,
sağlık ve mutluluğu için gereken önlemleri almak.

n) Bütçede yoksul ve muhtaçlar
için ayrılan ödeneği kullanmak.

o) Kanunlarla il özel idaresine
verilen ve il genel meclisi veya il encümeni kararını gerektirmeyen görevleri
yapmak ve yetkileri kullanmak.

Stratejik plân ve performans
plânı

MADDE 31.-
Vali, mahallî idareler genel seçimlerinden itibaren altı ay içinde; kalkınma
plân ve programları ile varsa bölge plânına uygun olarak stratejik plân ve
ilgili olduğu yıl başından önce de yıllık performans plânı hazırlayıp il genel
meclisine sunar.

Stratejik plân, varsa
üniversiteler ve meslek odaları ile konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin
görüşleri alınarak hazırlanır ve il genel meclisinde kabul edildikten sonra
yürürlüğe girer.

Stratejik plân ve performans
plânı bütçenin hazırlanmasına esas teşkil eder ve il genel meclisinde bütçeden
önce görüşülerek kabul edilir.

Yetki devri

MADDE 32.-
Vali, görev ve yetkilerinden bir kısmını uygun gördüğü takdirde,
"vali yardımcılarına," yöneticilik sıfatı
bulunan il özel idaresi görevlileri ile ilçelerde kaymakamlara devredebilir.

İhtilaf halinde temsil
yetkisinin devri

MADDE 33.-
Vali ile birinci ve ikinci derecedeki kan ve kayın hısımlarının il özel idaresi
ile ihtilâflı olduğu durumlarda, dava açılması ve bu davada il özel idaresinin
temsili, meclis başkanı, bulunmadığı takdirde başkan vekili veya bunların
yetkilendireceği kişiler tarafından yerine getirilir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Organlara İlişkin Ortak Hükümler

Görevden uzaklaştırma

MADDE 34.-
Görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle haklarında soruşturma veya kovuşturma
açılan il özel idaresi organları veya bu organların üyeleri, geçici bir önlem
olarak kesin hükme kadar görevden uzaklaştırılabilir.

Görevden uzaklaştırma önlemi iki
ayda bir gözden geçirilir. Devamında kamu yararı bakımından yarar görülmeyen
görevden uzaklaştırma önlemi kaldırılır.

Soruşturma veya kovuşturma
sebebiyle görevden uzaklaştırılan il özel idaresi organları veya bu organların
üyeleri hakkında; 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması
Hakkında Kanuna göre soruşturma izni verilmemesi, takipsizlik, kamu davasının
düşmesi veya beraat kararı verilmesi, davanın genel af ile ortadan kaldırılması
veya görevden düşürülmeyi gerektirmeyen bir suçla mahkûm olunması durumunda
görevden uzaklaştırma önlemi kaldırılır.

ÜÇÜNCÜ KISIM

İl Özel İdaresi Teşkilâtı

İl özel idaresi teşkilâtı

MADDE 35.
- İl özel idaresi teşkilatı; genel sekreterlik, malî işler, sağlık, tarım, imar,
insan kaynakları, hukuk işleri birimlerinden oluşur. İlin nüfusu, fiziki ve
coğrafi yapısı, ekonomik, sosyal, kültürel özellikleri ile gelişme potansiyeli
dikkate alınarak norm kadro sistemine ve ihtiyaca göre oluşturulacak diğer
birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi il genel meclisinin
kararıyla olur. Bu birimler büyükşehir belediyesi olan illerde daire başkanlığı
ve müdürlük, diğer illerde müdürlük şeklinde kurulur.

Genel sekreter, il özel idaresi
hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat hükümlerine, il genel
meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına,
stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve yürütür. Bu amaçla
il özel idaresi kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını
gözetir ve sağlar.

Genel sekreter yukarıda
belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden valiye karşı sorumludur.

Toplam nüfusu 3.000.000'a kadar
olan illerde, ihtiyaca göre en fazla iki, nüfusu bunun üzerinde olan illerde en
fazla dört genel sekreter yardımcılığı kadrosu ihdas edilebilir.

İlçelerde, özel idare işlerini
yürütmek amacıyla kaymakama bağlı ilçe özel idare teşkilâtı oluşturulabilir.

Norm kadro ve personel istihdamı

MADDE 36.-
Norm kadro ilke ve standartları İçişleri Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığı
tarafından müştereken belirlenir. Bu ilke ve standartlar çerçevesinde norm kadro
çalışmasını il özel idaresi yapar veya yaptırır.

İl özel idaresi personeli, vali
tarafından atanır ve ilk toplantıda il genel meclisinin bilgisine sunulur.

İl özel idareleri, norm kadro
unvan ve sayıları dahilinde olmak kaydıyla, çevre, sağlık, veterinerlik, teknik,
hukuk, sosyal ve ekonomi, kültür ve sanat, bilişim ve iletişim, plânlama,
araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında; tabip, uzman tabip,
veteriner, avukat, mühendis, çözümleyici ve programcı, mimar, ebe, hemşire,
teknisyen ve tekniker gibi ihtiyaç duydukları uzman ve teknik personeli,
sözleşme ile çalıştırabilir. Bu şekilde sözleşmeli olarak çalıştırılacakların,
yürütecekleri hizmete ilişkin nitelikleri taşımaları şarttır. Sözleşmeli
personel eliyle yürütülen hizmetlere ilişkin boş kadrolara ayrıca atama
yapılamaz.

Üçüncü fıkra hükmü uyarınca
istihdam edileceklerin ücret miktarları, yılları Bütçe Kanununda belirlenecek
ücret tavanını aşmamak üzere Bakanlar Kurulu tarafından belirlenen sınırlar
içerisinde il genel meclisi tarafından belirlenir. Bu şekilde çalıştırılacaklara
her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme
yapılamaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilemez. Söz
konusu personel hakkında bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda vize hariç
14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır.

Genel Sekreterlik kadrosuna
atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına
dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına
dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan
aynen yararlanırlar; bunlar valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile
atanır.

Kamu kurum ve kuruluşlarında
istihdam edilmekte olan memurlar, valinin talebi, kendilerinin isteği ve
kurumlarının muvafakatiyle il özel idarelerinin birim müdürü ve üstü yönetici
kadrolarında görevlendirilebilirler. Bu şekilde görevlendirmelerde 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendinde öngörülen şartlar
dikkate alınır. İl özel idarelerinde bu şekilde istihdam edilen kamu kurum ve
kuruluşları personeli kurumlarından izinli sayılırlar. Bu personelin
görevlendirildikleri süre zarfındaki, görevlendirildikleri kadroya ait her türlü
malî hakları ile kurumları tarafından karşılanması gereken sosyal güvenlik ve
benzeri diğer hakları il özel idaresi tarafından ödenir. İzinli oldukları
müddet, terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır ve terfi haklarını kazananlar
başkaca bir işleme lüzum kalmaksızın terfi ettirilirler. Bu şekilde
görevlendirilenler, görevlendirme süresinin sona ermesinden itibaren onbeş gün
içerisinde yazılı olarak eski kurumlarına başvurmaları halinde en geç bir ay
içerisinde kadrolarına, kadroları kaldırılmış veya kadrolarına zorunlu
sebeplerle atama yapılmış ise durumlarına uygun bir kadroya atanırlar.

Genel sekreter olarak atanan
mülki idare amirlerinin bu görevde geçen süreleri meslekî kıdemlerinde geçmiş
sayılır. Bu şekilde atananlar genel sekreterlik görevinin sona ermesinden
itibaren bir ay içerisinde İçişleri Bakanlığı tarafından meslekî kıdemlerine
uygun görevlere atanırlar.

Sözleşmeli ve işçi statüsünde
çalışanlar hariç olmak üzere il özel idaresi memurlarına, başarı durumlarına
göre toplam memur sayısının %10’unu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık
katsayısının 20000 gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek
üzere, çalıştıkları sürelerle (hastalık ve yıllık izinleri dahil) orantılı
olarak, encümen kararı ile yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir.
Büyükşehir belediyelerinin olduğu yerlerde bu rakam 30000 olarak uygulanır.

DÖRDÜNCÜ KISIM

İl Özel İdarelerinin Denetimi

Denetimin amacı

MADDE 37.-
İl özel idarelerinin denetimi; faaliyet ve işlemlerinde hataların önlenmesine
yardımcı olmak, çalışanların ve il özel idaresi teşkilâtının gelişmesine,
yönetim ve kontrol sistemlerinin geçerli, güvenilir ve tutarlı duruma gelmesine
rehberlik etmek amacıyla; hizmetlerin süreç ve sonuçlarını mevzuata, önceden
belirlenmiş amaç ve hedeflere, performans ölçütlerine ve kalite standartlarına
göre tarafsız olarak analiz etmek, karşılaştırmak ve ölçmek; kanıtlara dayalı
olarak değerlendirmek, elde edilen sonuçları rapor hâline getirerek ilgililere
duyurmaktır.

Denetimin kapsamı ve türleri

MADDE 38.-
İl özel idarelerinde iç ve dış denetim yapılır. Denetim, iş ve işlemlerin hukuka
uygunluk, malî ve performans denetimini kapsar.

İç ve dış denetim 5018 sayılı
Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine göre yapılır .

Ayrıca, il özel idaresinin malî
işlemler dışında kalan diğer idarî işlemleri, idarenin bütünlüğüne ve kalkınma
plânı ve stratejilerine uygunluğu açısından İçişleri Bakanlığı, vali veya
görevlendireceği elemanlar tarafından da denetlenir.

İl özel idarelerine bağlı
kuruluş ve işletmeleri yukarıdaki esaslara göre denetlenir.

Denetime ilişkin sonuçlar
kamuoyuna açıklanır ve meclisin bilgisine sunulur.

Faaliyet raporu

MADDE 39.-
Vali, Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41 inci maddesinin dördüncü
fıkrasında belirtilen biçimde; stratejik plân ve performans hedeflerine göre
yürütülen faaliyetleri, belirlenmiş performans ölçütlerine göre hedef ve
gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerini açıklayan faaliyet
raporunu hazırlar.-

Faaliyet raporu mart ayı
toplantısında vali veya genel sekreter tarafından meclise sunulur. Raporun bir
örneği İçişleri Bakanlığına gönderilir ve kamuoyuna da açıklanır.

Hizmetlerde aksama

MADDE 40.-
İl özel idaresi hizmetlerinin ciddî bir biçimde aksatıldığının ve bu durumun
halkın sağlık, huzur ve esenliğini hayatî derecede olumsuz etkilediğinin ilgili
bakanlığın talebi üzerine yetkili sulh hukuk hâkimi tarafından belirlenmesi
durumunda,

İçişleri Bakanlığı;

a) Hizmetlerde meydana gelen
aksamanın giderilmesini, hizmetin özelliğine göre makul bir süre vererek il özel
idaresinden ister.

b) Aksama giderilemezse, söz
konusu hizmetin yerine getirilmesini o ilin valisinden ister. Bu durumda, vali,
aksaklığı öncelikle il özel idaresinin araç, gereç, personel ve diğer
kaynaklarıyla giderir. Mümkün olmadığı takdirde diğer kamu kurum ve
kuruluşlarının imkânlarını da kullanabilir. Bu nedenle ortaya çıkacak maliyet
vali tarafından İller Bankasına bildirilir ve İller Bankasınca o il özel
idaresinin müteakip ay genel bütçe vergi gelirleri tahsilâtı toplamı üzerinden
il özel idaresine ayrılan paydan valilik emrine gönderilir.

Denetimle ilgili diğer hükümler

MADDE 41.-
Denetimin yapılması ve faaliyet raporunun hazırlanması hususunda bu Kanunda
hüküm bulunmayan durumlarda 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile
diğer kanunların ilgili hükümleri uygulanır.

BEŞİNCİ KISIM

Malî Hükümler ve Cezalar

BİRİNCİ BÖLÜM

İl Özel İdaresinin Gelirleri ve
Giderleri

İl özel idaresinin gelirleri

MADDE 42.-
İl özel idaresinin gelirleri şunlardır:

a) Kanunlarla gösterilen il özel
idaresi vergi, resim, harç ve katılma payları.

b) Genel bütçe vergi
gelirlerinden ayrılan paylar.

c) Genel ve özel bütçeli
idarelerden yapılacak ödemeler.

d) Taşınır ve taşınmaz malların
kira, satış ve başka suretle değerlendirilmesinden elde edilecek gelirler.

e) İl genel meclisi tarafından
belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı ücretler.

f) Faiz ve ceza gelirleri.

g) Bağışlar.

h) Her türlü girişim, iştirak ve
faaliyetler karşılığı sağlanacak gelirler.

i) Diğer gelirler.

İl özel idaresinin giderleri

MADDE 43.-
İl özel idaresinin giderleri şunlardır:

a) İl özel idaresi binaları,
tesisleri ile araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için
yapılan giderler.

b) İl özel idaresinin
personeline ve seçilmiş organlarının üyelerine ödenen maaş, ücret, ödenek, huzur
hakkı, yolluklar, hizmete ilişkin eğitim harcamaları ile diğer giderler.

c) Her türlü alt yapı, yapım,
onarım ve bakım giderleri.

d) Vergi, resim, harç, katılma
payı, hizmet karşılığı alınacak ücretler ve diğer gelirlerin takip ve tahsili
için yapılacak giderler.

e) İl genel meclisince
belirlenecek ilkeler çerçevesinde köylere veya köylerin aralarında kurdukları
birliklere yapılacak yardımlar.

f) İl özel idaresinin kuruluşuna
katıldığı şirket, kuruluş ve birliklerle ilgili ortaklık payı, üyelik aidatı
giderleri.

g) Faiz, borçlanmaya ilişkin
diğer ödemeler ve sigorta giderleri.

h) Yoksul, muhtaç ve kimsesizler
ile özürlülere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar.

i) Dava takip ve icra giderleri.

j) Temsil, tören, ağırlama ve
tanıtım giderleri.

k) Avukatlık, danışmanlık ve
denetim hizmetleri karşılığı yapılacak ödemeler.

l) Yurt içi ve yurt dışı kamu ve
özel kesim ile sivil toplum örgütleriyle birlikte yapılan ortak hizmetler ve
diğer proje giderleri.

m) Sosyo-kültürel ve bilimsel
etkinlikler için yapılan giderler.

n) Özel idare hizmetleriyle
ilgili olarak yapılan kamuoyu yoklaması ve araştırması giderleri.

o) Doğal afet giderleri.

p) Kanunla verilen görevler ve
hizmetlerin yürütülmesi için yapılan diğer giderler.

İKİNCİ BÖLÜM

İl Özel İdaresi Bütçesi

İl özel idaresi bütçesi

MADDE 44.-
İlin stratejik plânına uygun olarak hazırlanan bütçe, il özel idaresinin malî
yıl ve izleyen iki yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterir, gelirlerin
toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin verir.

Bütçeye ayrıntılı harcama
programları ile finansman programları eklenir.

Bütçe yılı Devlet malî yılı ile
aynıdır.

Bütçe dışı harcama yapılamaz.

Vali ve harcama yetkisi verilen
diğer görevliler, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından
sorumludur.

Bütçenin hazırlanması ve kabulü

MADDE 45.
- Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı eylül ayı başında il encümenine
sunulur. Encümen, bütçeyi inceleyerek görüşüyle birlikte kasım ayının birinci
gününden önce il genel meclisine sunar.

İl genel meclisi bütçe
tasarısını yıl başından önce aynen veya değiştirerek kabul eder. Ancak, meclis
bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler
yapamaz.

Harcama yetkilisi

MADDE 46. -
İl özel idaresi bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst
yöneticisi harcama yetkilisidir. İlçelerde bu yetki kaymakam tarafından
kullanılır.

İlçelere gönderilecek
ödeneklerin, il özel idaresi malî kontrol yetkilisi tarafından vize edilmesi
yeterlidir. Bu ödeneklerin harcanması sırasında ayrıca harcama öncesi kontrol
işlemi yapılmaz.

Kesin hesap

MADDE 47.
- Her yıl bütçesinin kesin hesabı, vali tarafından hesap döneminin bitiminden
sonra gelen mart ayı içinde encümene sunulur. Kesin hesap il genel meclisinin
mayıs ayı toplantısında görüşülerek karara bağlanır.

Kesin hesabın görüşülmesi ve
kesinleşmesinde, bütçeye ilişkin hükümler uygulanır.

Bütçe

MADDE 48. -
İl özel idaresi bütçesi ile muhasebe işlemlerine ilişkin esas ve usuller Maliye
Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılacak
yönetmelikle düzenlenir.

Geçmiş yıl bütçesinin devamı

MADDE 49. -
Herhangi bir nedenle yeni yıl bütçesi kesinleşmemiş ise yeni bütçenin
kesinleşmesine kadar geçen yıl bütçesi uygulanır.

Bütçenin kabulüne kadar yapılan
işlemler yeni yıl bütçesine göre yapılmış sayılır.

Gelecek yıllara yaygın hizmet
yüklenmeleri

MADDE 50. -
İl özel idarelerinde il genel meclisinin, il özel idaresine bağlı kuruluşlarda
yetkili organın kararı ile park, bahçe ve havuz bakımı; araç kiralama,
kontrollük, temizlik ve yemek hizmetleri; araç, bilgisayar, faks, fotokopi ve
diğer teknolojik ürünlerin bakım ve onarım işleri süresi ilk mahallî idareler
genel seçimlerini izleyen üçüncü ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü
şahıslara gördürülebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Borçlanma ve İktisadî Girişimler

Borçlanma

MADDE 51. -
İl özel idaresi, görev ve hizmetlerinin gerektirdiği giderleri karşılamak
amacıyla aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre borçlanma yapabilir ve tahvil
ihraç edebilir:

a) Dış borçlanma, 4749 sayılı
Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri
çerçevesinde ve sadece il özel idaresinin yatırım programında yer alan
projelerin finansmanı amacıyla yapılabilir.

b) İller Bankasından yatırım
kredisi ve nakit kredi kullanan il özel idaresi, ödeme plânını bu bankaya sunmak
zorundadır. İller Bankası hazırlanan geri ödeme plânını yeterli görmediği il
özel idaresinin kredi isteklerini reddeder.

c) Tahvil ihracı, yatırım
programında yer alan projelerin finansmanı için ve ilgili mevzuat hükümleri
uyarınca yapılır.

d) İl özel idaresi ve bağlı
kuruluşları ile bunların sermayesinin %50’sinden fazlasına sahip oldukları
şirketlerin faiz dahil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe
gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirlenen yeniden
değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamaz. Bu miktar büyükşehir belediyesi
bulunan illerin özel idareleri için bir buçuk kat olarak uygulanır.

e) İl özel idaresi ve bağlı
kuruluşları ile bunların sermayesinin %50’sinden fazlasına sahip oldukları
şirketlerin, en son kesinleşen bütçe gelirlerinin, 213 sayılı Vergi Usul
Kanununda belirlenen yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının yılı içinde
toplam %10’unu geçmeyen iç borçlanmayı il genel meclisinin kararı; %10’u geçen
miktarlar için meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve İçişleri
Bakanlığının onayı ile yapabilir.

f) İl özel idarelerinin ileri
teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren alt yapı yatırımlarında
Devlet Plânlama Teşkilatı Müsteşarlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca
kabul edilen projeleri için yapılacak borçlanmalar (d) bendindeki miktarın
hesaplanmasında dikkate alınmaz. Dış kaynak gerektiren projelerde Hazine
Müsteşarlığının görüşü alınır.

Yukarıda belirtilen usul ve
esaslara aykırı olarak borçlanan il özel idaresi sorumluları hakkında, fiilleri
daha ağır bir cezayı gerektirmeyen durumlarda Türk Ceza Kanununun 240 ıncı
maddesi hükümleri uygulanır.

İl özel idaresi, varlık ve
yükümlülüklerinin ayrıntılı bir şekilde yer aldığı malî tablolarını üçer aylık
dönemler halinde İçişleri ve Maliye bakanlıkları ile Devlet Plânlama Teşkilatı
ve Hazine müsteşarlıklarına gönderir.

Şirket kurulması

MADDE 52.
- İl özel idaresi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili
mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir.

İşletme tesisi

MADDE 53.-
İl özel idaresi, özel gelir ve gideri bulunan hizmetlerini İçişleri Bakanlığının
izniyle bütçe içi işletme kurarak yapabilir.

Bu işletmeler il özel idaresinin
tâbi olduğu usule göre denetlenir.

Borç ve alacakların takas ve
mahsubu

MADDE 54.-
4749 sayılı Kanun kapsamındaki Hazine alacakları hariç olmak üzere, il özel
idaresinin, genel bütçeli kuruluşlardan, sosyal güvenlik kuruluşlarından,
mahalli idarelerden ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarından olan özel hukuk ve
kamu hukukuna tâbi alacak ve borçları takas ve mahsup edilir. Bu kurum ve
kuruluşların bütçelerine yeterli ve gerekli ödenek konulur.

Bu madde gereğince takas ve
mahsup işlemlerine ilişkin esas ve usuller, İçişleri Bakanlığının olumlu görüşü
alınarak, Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Cezalar

Cezalar

MADDE 55.-
İl özel idaresinin görev ve yetki alanına giren konularda, kanunların verdiği
yetkiye dayanarak il genel meclisi tarafından alınan ve usulüne uygun olarak
ilân edilen kararlara aykırı davrananlara; mevzuatta başka bir ceza
öngörülmediği durumlarda, üçyüzmilyon Türk Lirasına kadar para cezası verilir.
Suçun herhangi bir işyeri adına işlenmesi durumunda para cezası iki kat
uygulanır.

Birinci fıkrada belirtilen
suçların yeme, içme, eğlenme, dinlenme, yatma, bakım ve temizlenme gibi
ihtiyaçlarla ilgili ticaret, sanat ve meslekleri yapanlar tarafından işlenmesi
durumunda ayrıca üç günden yedi güne kadar işyerinin kapatılması cezası verilir.

İl özel idaresinin görev ve
sorumluluk alanlarında bulunan tesislere herhangi bir zarar verilmesi durumunda,
il özel idaresince eski duruma getirilerek yapılan masraflar %30 fazlasıyla
zarar verenden tahsil edilir.

Ceza verme yetkisi

MADDE 56.-
55 inci maddede öngörülen cezalar il encümeni tarafından verilir. Ancak vali
veya kaymakam, suçun işlendiğini tespit ettirdiğinde yüzmilyon Türk Lirasına
kadar para cezası ve üç güne kadar işyerinin kapatılması cezası verebilir.

Tutanak düzenlenmesi

MADDE 57.-
Cezayı gerektiren işlem ve eylemleri yapanlar hakkında il özel idaresinin
yetkili personeli tarafından tespit tutanağı düzenlenir. Tutanakta yasağa aykırı
olarak yapılan işlem ve eylemin yeri, zamanı, niteliği ve aykırı olduğu mevzuat
hükmü gösterilir. Tutanak, işlem ve eylemin yapıldığı yerde düzenlenir ve
taraflarca imzalanarak bir örneği ilgiliye, diğer örneği on gün içinde il özel
idaresine verilir. İlgilinin tutanağı imzalamaktan veya almaktan kaçınması
hâlinde, durum tutanağa yazılır ve bu halde tutanak ilgili muhtarlığa verilmek
suretiyle kendisine tebliğ edilmiş sayılır.

Tutanağa itiraz ve karara
bağlama

MADDE 58.-
Haklarında tespit tutanağı düzenlenenler tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün
içinde il özel idaresine itiraz edebilir. İtiraz, ilçelerde kaymakamlıklar
kanalıyla yapılabilir. Kaymakamlıklara yapılan itirazlar yedi gün içinde il özel
idaresine gönderilir.

İtiraz edilen veya edilmeyen
tespit tutanakları onbeş gün içinde il encümeni tarafından karara bağlanır.

Kararların tebliği ve itiraz

MADDE 59.-
Bu Kanuna göre verilen ceza kararları 11.2.1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat
Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.

İdarî yargı mercilerine
yapılacak müracaat, para cezalarının yürütülmesini durdurmaz.

Cezaların uygulanması

MADDE 60.-
Para cezaları, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde il özel idaresi
hesabına yatırılmadığı takdirde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü
Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil edilir.

İşyeri kapatma cezası, ceza
süresince işyerinin mühürlenmesi suretiyle uygulanır.

Toplatma ve yok etme

MADDE 61.-
1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere, il özel
idaresi tarafından satışı ve kullanılması yasaklanmış bulunan maddeler
toplattırılır. Yapılan inceleme ve tahlil sonucunda, sağlığa zararlı olanlar
imha edilir. Diğerleri sahibine teslim edilir. Otuz gün içinde sahipleri
tarafından teslim alınmayan mallar, il özel idaresi tarafından uygun biçimde
değerlendirilir.

ALTINCI KISIM

Çeşitli ve Son Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Yurt dışı ilişkileri

MADDE 62.-
İl özel idaresi, il genel meclisinin kararına bağlı olarak görev alanıyla ilgili
konularda faaliyet gösteren uluslararası teşekkül ve organizasyonlara, kurucu
üye veya üye olabilir.

İl özel idaresi, bu teşekkül ve
organizasyonlarla ortak faaliyet ve hizmet projeleri gerçekleştirebilir.

Birinci ve ikinci fıkra
gereğince yapılacak faaliyetlerin, dış politikaya ve uluslararası anlaşmalara
uygun olarak yürütülmesi ve önceden İçişleri Bakanlığının izninin alınması
zorunludur.

Kaymakamların görev ve ek
ödeneği "Görev ve
ek ödenek"

MADDE 63.-
"Vali yardımcıları
ve" Kaymakamlar, valinin verdiği il özel
idaresinin görevlerini yapmakla yükümlü ve bu görevlerin yapılmasından valiye
karşı sorumludur. "Vali
yardımcılarına ve" Kaymakamlara yaptıkları
görevler karşılığında 12000 gösterge rakamının Devlet memurlarına uygulanan
aylık katsayısıyla çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ödenek verilir.

Bu madde ile 28 inci maddede
belirtilen ödeneklerin ödenmesinde, 4505 sayılı Sosyal Güvenlikle İlgili Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Kanunun 5
inci maddesinin (c) fıkrası ile 631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin
Malî ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 16 ncı
maddesi hükümleri uygulanmaz.

Diğer kuruluşlarla ilişkiler

MADDE 64.-
İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun
olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Diğer kamu kurum ve
kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz
üstelenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir
ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin
yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre
sonuçlandırılır.

b) Merkezî idareye ait asli
görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli bina ve tesisler ile
arsa ve aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel
görevlendirebilir.

c) Kamu kurumu niteliğindeki
meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar
Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri
gerçekleştirebilir.

d) Kendilerine ait taşınmaz
malları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak ve süresi yirmibeş yılı
geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir. Bu
taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması durumunda, tahsis işlemi iptal
edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür. Bu
taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir.

(b) ve (d) bentleri uyarınca
kamu kurum ve kuruluşlarına il özel idarelerince karşılanan veya tahsis edilen
taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.

İl özel idaresi hizmetlerine
gönüllü katılım

MADDE 65.-
İl özel idaresi sağlık, eğitim, spor, çevre, trafik ve kültür hizmetleriyle
yaşlılara, kadın ve çocuklara, özürlülere, yoksul ve düşkünlere yönelik
hizmetlerin yapılmasında ilde dayanışma ve katılımı sağlamak, hizmetlerde
etkinlik, tasarruf ve verimliliği artırmak amacıyla gönüllü kişilerin katılımına
yönelik programlar uygular.

Gönüllülerin nitelikleri ve
çalıştırılmalarına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığı tarafından
çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Yazışma

MADDE 66.-
İl özel idaresi kamu kurum ve kuruluşlarıyla doğrudan yazışabilir.

Avukatlık ücretinin dağıtımı

MADDE 67.-
İl özel idaresi lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme
bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin, kadroya bağlı
olarak çalışan avukatlara ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara
dağıtımı hakkında 2.2.1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden
Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu
ile uygulanır.

Yeniden değerleme oranının
uygulanması

MADDE 68.-
Bu Kanunda belirtilen ücret, huzur hakkı ve ikramiye ödemeleri hariç diğer
parasal miktarlar, her yıl 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek
yeniden değerleme oranına göre artırılır.

Acil durum plânlaması

MADDE 69.-
İl özel idaresi, yangın, sanayi kazaları, deprem ve diğer doğal afetlerden
korunmak veya bunların zararlarını azaltmak amacıyla ilin özelliklerini de
dikkate alarak gerekli afet ve acil durum plânlarını yapar, ekip ve donanımı
hazırlar.

Acil durum plânlarının
hazırlanmasında varsa il ölçeğindeki diğer acil durum plânlarıyla da
koordinasyon sağlanır ve ilgili bakanlık, kamu kuruluşları, meslek
teşekkülleriyle üniversitelerin ve diğer mahallî idarelerin görüşleri alınır.

Plânlar doğrultusunda halkın
eğitimi için gerekli önlemler alınarak ikinci fıkrada sayılan idareler, kurumlar
ve örgütlerle ortak programlar yapılabilir.

İl özel idaresi, il dışında
yangın ve doğal afetler meydana gelmesi durumunda, bu bölgelere gerekli yardım
ve destek sağlayabilir.

Uygulanmayacak hükümler

MADDE 70.-
Bu Kanunla, il özel idaresinin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle
ilgili olarak, 24.4.1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumî Hıfzıssıhha Kanunu,
4.7.1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Selâhiyet Kanunu, 10.6.1949
tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu, 2.7.1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar
Kanunu, 14.7.1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 3.5.1985
tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu, 14.6.1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma
ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne
Dair Kanun, 27.5.2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve
Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında
Kanun ile 10.7.2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununda bu Kanun
hükümlerine aykırılık bulunması durumunda bu Kanun hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan hükümler

MADDE 71.-
13 Mart 1329 tarihli İl Özel İdaresi Kanunu ile bu Kanunun ek ve değişiklikleri
yürürlükten kaldırılmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1.
- Bu Kanunun 11 inci maddesi gereğince yapılacak meclis başkanlık divanı seçimi
bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç bir ay içinde yapılır.

Bu Kanunun 25 inci maddesi
hükmüne uygun il encümeni oluşuncaya kadar mevcut encümen görevine devam eder.

GEÇİCİ MADDE 2.-
Memur kadrolarının, il özel idareleri ve bağlı
kuruluşları ile mahalli idare birliklerinde norm kadro uygulamasına geçilinceye
kadarki ihdas ve iptalleri ile boş kadro değişiklikleri, Maliye Bakanlığı ve
Devlet Personel Başkanlığının görüşü ve İçişleri Bakanlığının teklifi üzerine
Bakanlar Kurulu kararı ile yapılır. Sürekli işçi kadroları ile geçici iş
pozisyonları, bu dönem içerisinde İçişleri Bakanlığının vizesine tâbidir.

GEÇİCİ MADDE 3.-
Bu Kanunun 31 inci maddesinde öngörülen stratejik
plânların hazırlanmasına dair altı aylık süre Kanunun yürürlüğünü müteakip
hazırlanması gereken ilk stratejik plânlar için bir yıl olarak uygulanır.

Yürürlük

MADDE 72.-
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 73.-
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.