Kanun Numarası : 442
Kabul Tarihi : 18/3/1924
Yayımlandığı R. Gazete: Tarih : 7/4/1924 Sayı: 68
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 5 Sayfa: 336
BİRİNCİ FASIL
Madde 1 - Nüfusu iki binden aşağı yurtlara (köy) ve nüfusu iki bin ile
yirmi bin arasında olanlara (kasaba) ve yirmi binden çok nüfusu
olanlara (şehir) de nir. Nüfusu iki binden aşağı olsa dahi belediye
teşkilatı mevcut
olan nahiye,kaza ve vilayet merkezleri kasaba itibar olunur. Ve
Belediye Kanununa tabidir.
Madde 2 - Cami, mektep, otlak, yaylak, baltalık gibi orta malları
bulunan ve toplu veya dağınık evlerde oturan insanlar bağ ve bahçe ve
tarlalariyle birlikte bir köy teşkil ederler
Madde 3 - Bu kanunun hükmü başlar başlamaz her köyün sınırı ihtiyar
meclisi tarafından bir kağıda yazılır. Sınır için komşu köyler ile
aralarında uzlaşamadıkları yerler varsa bu da gösterilir ve yazılan
sınır kağıdı ihtiyar meclisince mühürlenerek nahiye müdürüne
gönderilir. Nahiye müdürü de bu sınır kağıdını kaza veya vilayete
gönderir. Oralarda idare meclisince sınır kağıdı tetkik ve tasdik
olunduktan sonra tasdikli bir örneği tekrar köy ihtiyar meclisine
verilmek üzere nahiye müdürüne yollandığı gibi asıl sınır kağıdı da
tasdikli olarak tapu idaresine verilir. İki köy arasında uzlaşılamıyan
sınırlar için idare meclisleri tahkikat ve tetkikat yaparak sınırı
beşinci maddeye göre çizip her iki köye de tasdikli birer örneğini
gönderir ve bu katidir. Kazadaki bütün köylerin tasdikli sınır
kağıtları tapuca bir deftere yazılıp defterin altı idare meclisine
tasdik ettirilir. Ayrıca bu tasdikli defterin bir suretide tapuca
çıkarılıp idare meclisinde saklanmak üzere verilir. Köy sınırlarına
ait işlerde Devlet daireleri ve mahkemelerce bu tasdikli defterler
esastır
Madde 4 - Bir köyün sınırı aşağıda tarif edildiği şekilde çizilir.
1 - Eskiden beri bir köyün sayılan bütün tarla, bağ bahçe, çayır,
zeytin-
lik palamutluk, baltalık ve ortaklar sınır içinde kalmalı.
2 - Dağlık ve ormanlık havalide ötede beride dağınık olan evler,
tarlalar,
meralar parça parça en yakın köye bağlı sayılmakla beraber bunlar
sınır haricin-
de bırakılmalı yalnız her birinin adı sınır kağıdının altında
yazılmalı.
3 - Sınır mümkün olduğu kadar kolay anlaşılacak surette dereler,
tepeler,
yollar veya diğer değişmiyen işaretli yerlerden geçmeli ve bu dere,
tepe ve
yolların veya işaretli yerlerin köylüce adları ne ise behemehal
sınırda sıra-
siyle yazılmalı.
-----------------------
(1) Bu Kanunun; 31/8/1956 tarih ve 6830 sayılı mülga İstimlak Kanununa
aykırı
hükümleri,mezkür kanunun 35. maddesi ile; 29/8/1977 tarih ve 2108
sayılı
Muhtar ödenek ve Sosyal Güvenlik Kanununa aykırı hükümleri de anılan
Kanunun
7. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
4 - Eğer bir köyün sınırını derelerden, tepelerden, yollardan veya
diğer
değişmiyen işaretli yerlerden geçirmek kabil olmazsa o halde sınır
mümkün olduğu
kadar düz yapılmalı ve büyük taşlar dikilerek sınır gösterilmeli.
5 - Bir köy ahalisinden bazı kimselerin başka bir köy arazisi içinde
kalan
dağınık tarla, bağ, bahçe gibi yerleri sahibinin bulunduğu köyün
sınırında değil
öteki köyün sınırında gösterilmeli.
6 - Bir köyün sınırı mutlaka diğer köyün sınıriyle birleşmek lazım
gelmez.
İki köyün sınırları arasında eskidenberi hiçbir köyün malı sayılmıyan
boş arazi,
dağlar, ormanlar, yaylaklar varsa bunlar gene sınırın dışında
bırakılmalı.
7 - Bir köyün malı olan yaylaların o köy ihtiyar meclisi tarafından
ayrıca
sınırı çizilmekle beraber bu sınır kağıdı asıl köyün sınır kağıdı ile
birleş-
tirilmeli.
Madde 5 - İki köy arasında nizalı sınırların çizilmesi için Hükümetin
emriy-
le iki köy heyeti ihtiyariyesi bir araya toplanarak işin kendi
aralarında dü-
zeltilmesi için çalışılır. Gene uzlaşamadıkları halde idare meclisi
tetkikat
ve tahkikat yaparak altı ay içinde doğrudan doğruya sınırı çizer ve bu
kati
olur.Beş sene müddetle değiştirilemez.
Bir köy sınırı; bu kanun mucibince çizildikten beş sene sonra hasıl
olacak
lüzum ve ihtiyaç üzerine ihtiyar meclisi sınırın büyültülüp
küçültülmesi için
müracaatta bulunabilir. Şayet bu sınırın büyütülmesi veya küçültülmesi
başka bir
köye dokunmuyorsa vilayet veya kaza idare meclisleri karariyle sınır
tashih olu-
nur ve tasdikli deftere yazılır.
Sınırın büyültülmesi veya küçültülmesi başka bir köye dokunuyorsa bu
madde-
nin birinci fıkrasına göre mesele halledilir.
Madde 6 - (Değişik: 25/2/1998 - 4342/34 md.) Birkaç köy arasında
müşterek
olan sıvat, sulak, pınar ve baltalık gibi yerler eğer bir köy sınırı
içinde
kalıyorsa o köyün malı olmakla beraber diğer köyler de eskisi gibi
istifade
ederler.
Bu gibi müşterek yerler bir köy sınırı içinde kalmıyorsa buralardan
istifade
eden köylerin müştereken malı olup her köyün sınır kağıdında bu
hakları yazılır
ve müştereken koruyup eskisi gibi istifade ederler.
Madde 7 - Köy bir yerden bir yere götürülebilen veya götürülemiyen
mallara
sahip olan ve işbu kanun ile kendisine verilen işleri yapan başlı
başına bir
varlıktır. Buna (şahsı manevi) denir.
Madde 8 - Köyün orta malı kanun karşısında Devlet malı gibi korunur.
Bu
türlü mallara el uzatanlar Devlet malına el uzatanlar gibi ceza
görürler.
Madde 9 - İşbu kanun ile köye verilen işleri görmek (Köy muhtarının)
ve
(İhtiyar meclisinin) vazifesidir.
Madde 10 - Muhtar, köyün başıdır. İşbu kanuna göre köy işlerinde söz
söyle-
mek, emir vermek ve emrini yaptırmak muhtarın hakkıdır.
Muhtar Devletin memurudur. Devlet işlerinde vazifesini (36) ncı
maddeye
göre yapar.
Madde 11 - Köy muhtarının ve yapacağı işte köy muhtariyle birlik
olanlara
köy işlerinde fenalıkları anlaşılırsa Devlet memuru gibi muhakeme
edilirler ve
ceza görürler .
İKİNCİ FASIL
Köy işleri
Madde 12 - Köye ait işler ikiye ayrılır:
1 - Mecburi olan işler;
2 - Köylünün isteğine bağlı olan işler.
Köylü mecburi olan işleri görmezse ceza görür. İsteğine bağlı olan
işlerde
ceza yoktur. Ancak köylünün isteğine bağlı bu gibi işlerde köy
derneğinin yarı-
sından çoğu hükmederler ve vilayete bağlı olan yerlerde vali ve kazaya
bağlı
olan köylerde kaymakamın rızasını alırlarsa o iş bütün köylü için
mecburi olur.
Ve yapmıyan ceza görür.
Madde 13 - Köylünün mecburi işleri şunlardır:
1 - Sıtma, sivrisinek tarafından aşılandığı ve sivrisinek de su
birikinti-
lerinde barındığı ve ürediği için her şeyden evvel köy sınırı
dahilindeki su
birikintilerini kurutmak;
2 - Köye kapalı yoldan içilecek su getirmek ve çeşme yapmak, köyün
içtiği
su kapalı geliyorsa yolunda delik deşik bırakmamak ve mezarlıktan veya
süprün-
tülük ve gübrelikten geçiyorsa yolunu değiştirmek;
3 - Köylerdeki kuyu ağızlarına bir arşın yüksekliğinde bilezik ve
etrafını
iki metre eninde harçlı döşeme ile çevirmek;
4 - Evlerde odalarla ahırları bir duvarla birbirinden ayırmak;
5 - Köyün her evinde üstü kapalı ve kuyulu veya lağımlı bir hala
yapmak ve
köyün münasip bir yerinde herkes için kuyusu kapalı veya lağımlı bir
(hala)
yapmak;
6 - Evlerden dökülecek pis suların kuyu, çeşme, pınar sularına
karışmıyarak
ayrıca akıp gitmesi için üstü kapalı akıntı yapmak;
7 - Köyde evlerin etrafını ve köyün sokaklarını temiz tutmak, her ev
kendi
önünü süpürmek;
8 - Çeşme, kuyu ve pınar başlarında gübre, süprüntü bulundurmayıp
daima
temiz tutmak, ve fazla sular etrafa yayılarak bataklık yapmaması için
akıntı
yapmak;
9 - Köyün süprüntü ve gübreliğini köyden uzakça yol üstü olmıyan sapa
ve
rüzgaraltı yerlerde yapmak ve herkese o gübrelikten ayrı yerler
gösterilmek;
10 - Her köyün bir başından öbür başına kadar çaprazlama iki yol
yapmak
(bu yollar köy meydanından geçecektir.)
11 - Köyün büyüklüğüne göre orta yerinde ve mümkün olamazsa kenarında
bir
meydan açmak;
12 - Köy meydanının bir tarafında ihtiyar meclisinin toplanıp köyün
işlerini
görüşmeleri için bir köy odası yapmak;
13 - Köy, yol üzerinde uğrak ve konuk ise köy odası yanında ocaklı ve
ahır-
lı bir konuk odası yapmak;
14 - Köyde bir mescit yapmak (yeniden yapılacak ise köy meydanının bir
ta-
rafına yapılacaktır.)
15 - Köyde maarif idarelerinin vereceği örneğe göre bir mektep yapmak
(yeni-
den yapılacak ise köyün en havadar bir tarafına yapılacak ve mektebin
herhalde
bir bahçesi bulunacaktır.);
16 - Köy yollarının ve meydanının etrafına ve köyün içinde ve
etrafındaki
su kenarlarına ve mezarlıklara ve mezarlık ile köy arasına ağaç
dikmek. (Köylü
her sene adam başına en az bir ağaç dikecek ve bu ağaç tamamen tutup
yeşillenin-
ciye kadar ağaca bakacak va yeni dikilmişlere hayvanların sürünerek ve
kemirerek
zarar vermesinin önünü almak için etrafına çalı çırpı sarıp muhkemce
bağlıya-
caktır.);
17 - Köy korusunu muhafaza etmek;
18 - Köyden Hükümet merkezine veya komşu köylere giden yolların kendi
sınırı
içindeki kısmını yapmak ve onarmak ve yollar üzerindeki küçük hendek
ve derele-
rin üstlerine köprü yapmak ve yol üzerinden gelip gitmeğe zorluk
verecek şeyle-
ri kırmak, kaldırmak. (Bir yol üzerindeki işlerin köyden köy sınırının
bittiği
yere kadar olanı o köyündür.);
19 - Köy halkından askerde bulunanların ve bakacağı olmıyan öksüzlerin
tar-
lalarını, bağ ve bahçelerini (imece) yoliyle sürüp ekmek, harmanlarını
kaldır-
mak;
20 - Köy namına nalbant, bakkal, arabacı dükkanları yaptırmak;
21 - Köye ortaklama korucu, sığırtmaç, danacı ve çoban tutmak;
22 - Köyde insanlarda salgın ve bulaşık bir hastalık çıkarsa veya
firengili
adam görülürse o gün bir adam yollıyarak Hükümete haber vermek. (Bu
haber üzeri-
ne kazadan memur gelinciye kadar hastanın yanına bakacaklardan
başkalarını sok-
mamak lazımdır.);
23 - Köy hayvanlarında salgın ve bulaşık bir hastalık görülürse o gün
bir
adam yollıyarak Hükümete haber vermek; bu haber üzerine kazadan bir
memur gelin-
ciye kadar hasta olan hayvanı diğerlerinden ayırmak ve hasta hayvan
ile beraber
bulunmuş olan hayvanları köyün hasta olmıyan hayvanları ile
karıştırmamak;
24 - Köyde su basması olursa birleşerek selin yolunu değiştirmek;
25 - Ekine, mahsule, yemişli, yemişsiz ağaçlara, bağlara, bahçelere
zarar
veren kuşları, böcekleri, tırtılları öldürmek. (Bunun için hangi türlü
kuşların
ve böceklerin hangi zamanlarda ve nasıl öldürülmesi lazım geldiği
Hükümetten
sorulacak ve nasıl öğretilirse öyle yapılacaktır.);
26 - Köy halkının ekilmiş ve dikilmiş mahsullerini, ağaçlarını her
türlü
zarar ve ziyandan muhafaza etmek;
27 - Mecbur olmadıkça yol üzerine halkın kolaylıkla gelip geçmesine
dokuna-
cak şeyler koymamak;
28 - Birdenbire yıkılarak altında adam ve hayvanat kalacak derecede
çürü-
müş veya eğilmiş duvar veya damları bir sakatlık çıkarmaması için
yıktırmak
veya tamir ettirmek;
29 - (Değişik: 2/12/1925 - 684/1. md.) (Köy içinde bila zaruretin
hayvan
koşturmamak).
30 - Muhafazasına mecbur oldukları yırtıcı ve azgın hayvanları başı
boş
salıvermemek;
31 - Devlet parasını kıymetinden aşağı aldırtmamak;
32 - Bir adamın suda veya başka suretle başına bir felaket gelince onu
kur-
tarmak elinde iken yardım etmek;
33 - Köyde çürümüş ve kokmuş meyva vesair sıhhate muzır şeyler köyden
dışa-
rıya götürülür ve gömülür;
34 - Bir hayvana götüremiyecek kadar yük yüklettirmemek;
35 - Yaylımlara başlı başına hayvan salmamak ve ortaklama çayırları
biçme-
mek;
36 - Bir yeri kazarak başkalarının hayvan ve davarlarının düşüp
ölmesine ve
sakatlanmasına sebep olmasına meydan vermemek;
37 - İhtiyar meclisleri tarafından şahitlik için çağrılınca herhalde
gelmek
ve eğer gelmiyecek kadar mazereti varsa bildirmek.
Madde 14 - Yapılması köylünün isteğine bağlı olan şeyler şunlardır:
1 - Köyün evlerinde ahırları odalardan ayrı bir yere yapmak;
2 - Ev, ahır, hela duvarlarının iç ve dışları senede bir defa
badanalanmak;
3 - Her köyün bir başından öbür başına kadar olan yolları taş kaldırım
ile
döşemek;
4 - Köy mezarlığının köyden ve caddeden uzak bir yerde, suların
geldiği ta-
rafta değil, akıp gittiği tarafta olmasına çalışmak ve etrafını
duvarla çevire-
rek içersine hayvan girmesinin önünü almak ve mezarlığa gübre süprüntü
dökmemek,
herkes mezarlarına iyi bakmak;
5 - Köyde bir çamaşırlık yapmak;
6 - Köyde bir hamam yapmak;
7 - Pazar ve çarşı yerleri yapmak;
8 - Köyün sınırı içinde münasip yerlerde ve tepelerde orman
yetiştirmek;
9 - Köyü, kasaba ve komşu köylere bitiştiren yolların iki kenarına
ağaç dik-
mek ve köy sınırı içindeki yabani ağaçları aşılamak;
10 - Köyde ekilip biçilen ve toplanan mahsulatın veya yapılan eşyanın
değe-
riyle satılabilmesi için köy namına alıcı adam aramak;
11 - Köy tarla ve bahçelerini sulamak için bütün köye ortaklama ark
yapmak;
12 - Köye ortaklama her türlü ziraat, pulluk, orak, harman makineleri
almak;
13 - Köyde peynir ve yağ yapmak için makine almak;
14 - Köye ortaklama değirmen yapmak veya getirtmek;
15 - Köylülerin giydiği esvapları köyde dokutmağa çalışmak;
16 - Köylüden berber yetiştirmek;
17 - Köylüden ayakkabıcı yetiştirmek;
18 - Köylüden nalbant, demirci, arabacı, kalaycı yetiştirmek;
19 - Ekinden çok gelir almak için yapma gübre getirtmek;
20 - Köylünün bilgisini artıracak kitap getirtmek;
21 - Yemeklik ve para ile köy fıkarasına ve öksüzlere yardım
etmek,kimsesiz
çocukları sünnet ettirmek ve kızları evlendirmek için yardım etmek ve
fukara ce-
nazelerinin kefen vesairesinin tedarikine çalışmak;
22 - Kazaen yanan veya yıkılan fukara evlerini bütün köy yardımı ile
yapmak;
23 - Bütün köy için bankadan para kaldırmak ve tarla, bahçe, çift ve
tohum
almak isteyenlere vermek ve bu paranın her sene borçlarını toplıyarak
bankaya
yatırmak;
24 - Köyde güreş, cirit, nişan talimleri gibi köy oyunlarını
yaptırmak;
25 - Kağnıları dört veya iki tekerlekli arabaya çevirmek ve köy
parasiyle
araba yapacak ve onaracak bir tezgah açtırıp köy namına idare etmek;
26 - Her köyde köy sandığından bir ambar yaptırıp bunun bir bölmesine
harman
zamanında herkesten köy namına mahsullerine göre birer miktar zahire
ödünç alı-
narak konulmak ve bu zahireyi muhtaç köylülere gene köy namına
yemeklik veya to-
humluk olarak ödünç vermek ve her sene ambarda artan zahireyi yeni
mahsul ile
değiştirmek;
27 - Her sene köy namına bir veya daha ziyade tarla ektirerek
mahsulünü
imece yoliyle biçip elde ettikten ve gelecek sene için tohumu
ayırdıktan sonra
artanını satarak parasını köy sandığına yatırmak;
28 - Köy namına iyi cinsten boğa, aygır, teke, koç satın almak;
29 - Köy korusu olmıyan yerlerde koru yetiştirmek;
30 - Köyde sağlık işlerine bakmak üzere bir sağlık korucusu
bulundurmak,
yok ise vilayet veya kaza merkezinde açılacak sağlık derslerine adam
göndererek
yetiştirmek suretiyle köyde istihdam etmek;
31 - Hükümet tarafından sağlık işlerinde kullanılmak üzere verilecek
ilaç-
ları korumak.
32 - (Ek: 12/2/1954 - 6250/1. md.) Köye elektrik tesisatı vücuda
getirmek.
ÜÇÜNCÜ FASIL
İmece ve köy parası
Madde 15 - Köy işlerinin bir çoğu bütün köylü birleşerek imece ile
yapılır.
Madde 16 - (Değişik: 5/7/1939 - 3664/1 md.)
Köy gelirleri, köy işlerini gören köyün aylıklı adamlarının aylık ve
yıl-
lıklariyle köy sınırları içinde yapılacak mecburi köy işlerine
yetmezse:
En yüksek haddi yirmi lirayı aşmamak üzere herkesin hal ve vaktine
göre köy
ihtiyar meclisi karariyle köyde oturanlara ve köyde maddi alakası
bulunanlara
salma salınır (1).
Madde 17 - Köy parası şunlardır:
1 - İhtiyar meclisi tarafından köylüye salınacak para;
2 - İşbu kanuna göre alınacak ceza paraları;
3 - Köy namına yazılı emlak ve arazi geliri;
4 - Yoliyle vakfedilen arazi ve emlak geliri;
5 - Avarrız gelirleri (ağaç, arazi, emlak, para);
6 - Hediye ve bağışlanmış paralar ve mallar, (ianat ve teberruat);
7 - Köy namına ekilen tarla geliri;
8 - Köy tezgah ve ambar ve dükkanları geliri;
9 - Mühürlenecek ilmühaberlerden alınacak para, (bu para ihtiyar
meclisin-
ce yapılıp kaymakam veya vali tarafından tasdik olunan cetvele göre
alınır);
10 - Köy sınırı içindeki taş, kireç, tuğla, kiremit, çorak, kil gibi
ocak-
lardan alınacak para (nısıf kutru elliden yüz metreye kadar
olanlardan);
11 - Çay ve nehirler üzerindeki kayık ve sallardan alınacak para,
(senenin
altı ayı işliyenlere mahsustur. Bundan fazla işliyenler vilayet
idarelerinin-
dir);
12 - Köy sınırı içindeki otlaklardan ve meralardan fazlasının kira
paraları;
13 - Köyde satılmak için kesilen hayvanlardan alınacak para, (zephiye
res-
mi);
14 - Köy sınırı içinde satılan hayvanlardan alınacak ihtisap resmi;
15 - Köy sınırı içinde sahipsiz ağaçların ve yemişlerin geliri;
16 - Köy sınırı içindeki kaplıcalar, maden suları, (şimdiye kadar
belediye,
idarei hususiye, maliye, evkaf ve eşhas tarafından yoliyle elde
edilenler ha-
riç);
17 - Geliri yetişmiyen köylerde muhtar, imam, katip, korucu,
sığırtmaç, da-
nacı gibi köy adamlarının aylıkları veya senelikleri için salınacak
para veya
mahsuller. (2)
---------------------------------------
(1) Bu madde ile ilgili olarak 1,2,3,4 ve 5 inci Ek maddelere bakınız.
(2) Bu bendin uygulanmasında Ek 1 - 5 inci maddelere bakınız.
Madde 18 - Köy namına harcanacak para iki türlüdür. Biri köylünün
isteğine
bağlı olmıyan, diğeri köylünün isteğine bağlı olandır.
Madde 19 - (Değişik: 2/6/1934 - 2491/2 md.)
Köylünün isteğine bağlı olmıyarak harcanacak paralar şunlardır :
1 - Köy muhtarının köy derneğince kesilen aylık veya seneliği, (1)
2 - Varsa katip aylığı,
3 - Köy namına yazılı veya vakıf emlak ve arazinin vergi ve başka
masrafı,
4 - Köyün mecburi işlerine lazım olacak paralar,
5 - 12 nci madde mucibince isteğe bağlı iken mecburi yapılan işlere
lazım
olacak paralar,
6 - Köy işine bakacak adamların aylığı.
DÖRDÜNCÜ FASIL
Köy Muhtarının ve ihtiyar meclisi azalarının seçilme yolu
Madde 20 - (Değişik: 26/10/1933 - 2329/1 md.)
Her köyde bir köy derneği, bir köy muhtarı, bir de ihtiyar meclisi
bulunur.
Köyde 24 üncü maddeye göre köy muhtarını ve ihtiyar meclisi azalarını
seçmeğe
hakkı olan kadın ve erkek köylülerin toplanmasına köy derneği derler.
Köy muh-
tarı ve ihtiyar meclisi azaları doğrudan doğruya köy derneği
tarafından ve köylü
kadın ve erkekler arasından seçilir. Köy muhtarı ihtiyar meclisinin
başıdır.
Madde 21 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3 md.)
Madde 22 - (Mülga: 18/1/1984 - 2972/37 md.)
Madde 23 - Köyün imamı ile muallimi veya başmuallimi ihtiyar
meclisinin her
zaman azasıdırlar.
Madde 24 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3 md.)
Madde 25 - (Mülga: 18/1/1984 - 2972/37 md.)
Madde 26-27 - (Mülga: 17/7/1950 - 5672/3 md.)
Madde 28 - (Mülga: 18/7/1963 - 286/3 md.)
Madde 29 - (Mülga: 17/7/1950 - 5672/3 md.)
Madde 30 - (Değişik: 26/10/1983 - 2329/2 md.)
Karı, koca, ana, baba, kız, oğul, gelin, güvey ve kardeşlerin ihtiyar
mecli-
sinde aza olarak bir arada bulunmaları yasaktır. Bunların seçilmiş
olduğu görü-
lür ise içlerinden en çok sayı kazanmış olan kadın veya erkek azalıkta
bırakı-
lır. Sayıları beraber olur ise evli olan, ikisi de evli ise yaşı büyük
olan,
yaşları da beraber ise çocuğu çok olan tercih olunur. Çocuk adedi de
beraber
olur ise kur'a çekilerek kur'ada adı önce çıkan azalığa alınır.
Madde 31 - 32 - (Mülga: 7/7/1950 - 5672/3 md.)
Madde 33 - (Değişik: 18/7/1963 - 286/2 md.)
a) Köy muhtarlığına ve ihtiyar meclisi üyeliğine seçildikten sonra:
1. Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olanlar,
2. İzinsiz olarak yabancı Devlet resmi hizmetlerinde bulunanlar,
3. Ağır hapis cezasını gerektiren bir suçtan dolayı kesin olarak hüküm
giyenler,
4. Taksirli suçlar hariç olmak üzere 5 yıldan fazla hapis cezasiyle
kesin
olarak hüküm giyenler,
-------------------------
(1) 29/8/1977 tarih ve 2108 sayılı Kanunun 1 inci maddesine bakınız.
5. Zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık,
sahtecilik,
inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlardan
biri ile ke-
sin olarak hüküm giymiş olanlar,
6. Devletin, katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin,
köyle-
rin, İktisadi Devlet Teşekküllerinin veya bunlara bağlı daire ve
müesseselerle
ortaklarının ve imtiyazlı şirketlerin memur ve müstahdemi olanlar,
7. Cumhuriyet Senatosu üyesi, milletvekili, il genel meclisi üyesi,
bele-
diye meclisi üyesi, belediye başkanı olanlar,
8. Köy içlerinin mütaahhidi, bu işlerle ilgili kimselerin kefili veya
orta-
ğı olanlar ve bu cihetlerden köye borçlu bulunanlar,
Muhtar ve ihtiyar meclisi üyeliğinden, il veya ilçe idare kurulunca
çıkarı-
lırlar.
b) Köy tüzel kişiliği ile davacı ve davalı olan muhtar ve ihtiyar
meclisi
üyeleri bu davalarda köy tüzel kişiliğini temsil edemezler. Yetkili
temsilciyi
köy derneği seçer.
BEŞİNCİ FASIL
Muhtarın göreceği işler
Madde 34 - Köyün sınırı içinde köylüye ait işleri yapmak ve yaptırmak
muh-
tarla onun başında bulunduğu ihtiyar meclisinin vazifesidir.
Madde 35 - Muhtarın göreceği işler ikiye ayrılır:
1 - Devlet işleri;
2 - Köy işleri.
Madde 36 - Muhtarın göreceği Devlet işleri şunlardır:
1 - Hükümet tarafından bildirilecek kanunları, nizamları köy içinde
ilan
etmek ve halka anlatmak ve kanunlar, nizamlar, talimatlar, emirler ile
kendisine
verilecek işleri görmek;
2 - Köyün sınırı içinde dirlik ve düzenliği korumak (asayişi korumak);
3 - Salgın ve bulaşık hastalıkları günü gününe Hükümete haber vermek;
4 - Hekim olmıyanların ve üfürükçülerin hastalara ilaç yapmasını
menetmek
ve Hükümete haber vermek;
5 - Köylünün çiçek ve bulaşık hastalıklar aşısı ile aşılanıp
hastalıktan
kurtulmasına çalışmak;
6 - Köye gelip gidenlerin niçin gelip gitmekte olduklarını anlamak ve
bunlar
içinde şüpheli adamlar veyahut ecnebiler görülürse hemen yakın
karakola haber
vermek;
7 - Her ay içinde köyde doğan, ölen, nikahlanan ve boşananların
defterini
yapıp ertesi ayın onuncu gününden evvel nüfus memuruna vermek ve köyün
nüfus
defterini birlikte götürerek vukuatı yürüttürmek;
8 - Vergi toplamak için gelen tahsildarlara yol göstermek, yardım
etmek ve
tahsildarların yolsuzluğunu görürse Hükümete haber vermek.
9 - Asker toplamak ve bakaya ve kaçakları Hükümete haber vermek;
10 - Köy civarında eşkıya görürse Hükümete haber vermek ve elinden
gelirse
tutturmak;
11 - Köylünün ırzına ve canına ve malına el uzatan ve Hükümet
kanunlarını
dinlemiyen kimseleri köy korucuları ve gönüllü korucularla
yakalattırarak
Hükümete göndermek;
12 - Köy sınırı içinde yangın ve sel olursa köylüleri toplayıp
söndürmeğe
ve çevirmeğe çalışmak, (orman yangınlarında sınırdan dışarı olsa dahi
yardıma
mecburdurlar.);
13 - Mahkemelerden gönderilen celpname ve her türlü tezkere ve
hükümleri
lazım gelenlere bildirerek istenilen işleri yapmak ve mahkeme
mubaşirine ve
jandarmaya vazifesinde kolaylık göstermek;
14 - İhzar ve tevkif müzekkereleri (bazı adamların kanun namına
tutulmasını
emreden mahkeme kağıdı) gösterildikte aranılan kimseleri kağıdı
getirenlere
tutturmak;
15 - Zarar görenlerin şikayeti ve bilip işidenlerin haber vermesi
üzerine
sorup araştırmak;
16 - Bu kanunda ismi geçen davaları ihtiyar meclisine söyleyip hükmünü
al-
mak.
Madde 37 - Muhtarın göreceği köy işleri şunlardır:
1 - 13 üncü maddede sayılan işleri ihtiyar meclisi ile görüşerek
yapmak ve
yaptırmak;
2 - 14 üncü maddede sayılan işlerin yapılabilmesi için köylülere öğüt
ver-
mek;
3 - İhtiyar meclisi ile görüştükten sonra köylüyü işe çağırmak;
4 - İhtiyar meclisi kararı ile köy işlerine harcanacak parayı
toplamak;
5 - Köy işlerine harcanacak parayı topladıktan sonra harcamak için
emir
vermek;
6 - Bir ay içinde nerelere ve ne kadar para harcamış ise gelecek ay
başında
hesabatını ihtiyar meclisine vermek;
7 - Köy işlerinde hem davacı, hem hasım olarak mahkemede bulunmak ve
isterse
mahkemeye diğer birini yerine (vekil) göndermektir.
Madde 38 - Köy muhtarına köy işlerini gördükleri zaman karşı gelen ve
kötü
söyliyenler Devlet memuruna karşı koyanlar gibi ceza görürler.
Madde 39 - Muhtar yazılarını köy katibine yazdırır. Köyde katip
bulunmazsa
bu işi köyün muallimine ve yoksa imamına yaptırır.
Madde 40 - Köy muhtarının köylü faydasına olmıyan kararlarını kaymakam
boza-
bilir. Fakat, onun yerine kaymakam kendiliğinden karar veremez. Karar,
gene
köylü tarafından verilir.
Madde 41 - (Değişik: 18/7/1963 - 286/2 md.)
İl merkezine bağlı köylerde vali, ilçelere bağlı köylerde kaymakamlar,
muh-
tarın köy işlerini ve kanunlarla verilen diğer görevlerini yapmadığını
görürler-
se muhtara yazılı ihtarda bulunurlar. Buna rağmen iş görmiyen muhtar,
yetkili
idare kurulu karariyle görevinden uzaklaştırılır.
İhtiyar meclisinin göreceği işler
Madde 42 - İhtiyar meclisi en az haftada bir defa toplanıp konuşur.
İhtiyar
meclisini muhtar toplanmağa çağırır. İhtiyar meclisi köy muhtarının
çağırmadığı
ve meclisin toplanma günü olmadığı vakitlerde dahi köy muhtarına haber
vererek
kendi isteği ile toplanabilir.
Madde 43 - İhtiyar meclisi köy işlerini en ziyade lazım olandan
başlıyarak
bir sıraya koyar ve biri yapılıp bittikten sonra sırasiyle hepsini
köylüye gör-
dürmeğe çalışır. Evvel yapılması lazım gelen sağlık, yol, mektep
işlerinin geri
bırakıldığı haber alınır veya şikayet edilirse köyün bağlı olduğu
kaymakam veya
vali tarafından gösterilen yolda yapılır.
Madde 44 - İhtiyar meclisinin göreceği işler şunlardır:
1 - İhtiyar meclisi köylüye ait işleri konuşur ve hangi işleri köylü
tara-
fından kendileri çalışarak doğrudan doğruya ve hangi işlerin para ile
veya ırgat
ile görülebileceğine karar verir. "Köy işlerinden köy ahalisinin imece
ile çalı-
şarak yapacakları işi, köylünün çift ve çubuğu ile uğraşmadıkları boş
zamanlara
bırakır."
2 - (Değişik: 12/2/1954 - 6250/2 md.) İhtiyar Meclisi bu Kanunun 13 ve
14
üncü maddelerinde yazılı mecburi ve ihtiyari işleri yapmak için lüzumu
halinde
köy sınırı içindeki gayrimenkulleri değer pahasiyle satın alır. Mal
sahibi razı
olmazsa köyün bağlı bulunduğu kaza veya vilayet idare heyeti işi
gözden geçirir.
İdare heyetinin kararına söz yoktur.
3 - Tarlası olmıyan veya yetişmiyen köylüye köyün sınırı içinden boz
haliden
bir parça ayırıp vermek ve tasarrufu malsandığına veya sair dairelere
geçmiş
olan araziyi köy namına satın alıp arazisi olmıyanlara vermek ve
bedelini tak-
sitle köy sandığına ödetmek mecburidir.
4 - İhtiyar meclisi köylünün kaçar gün çalışacağını kestirir.
5 - Köy işi için beher köylüye haline göre salınacak paranın ne
olacağını
keser.
Madde 45 - Paranın harcanmasında hiçbir fenalık olmamasına ve faydasız
yere
para verilmemesine köy muhtarı ve ihtiyar meclisi azaları göz kulak
olurlar ve
paranın harcanmasında fenalık ve yolsuzluk olduğu Hükümetçe
anlaşılırsa kaza
idare meclisinin hükmü ile Tahsili Emval Kanununa göre köy muhtarı ve
ihtiyar
meclisi azasının malları satılarak köylünün parası ödenir.
Madde 46 - (Değişik: 7/7/1950 - 5672/2 md.)
Mecburi işleri gördürmiyen ve toplanması isteğe bağlı olmayan paraları
top-
lamayan ve toplattırmayan köy muhtarı ve ihtiyar meclisi üyelerine
köyün bağlı
bulunduğu idare kurulunca 10 liradan 50 liraya kadar para cezası
hükmolunur. Bu
ceza Maliyece Tahsili Emval Kanununa tevfikan tahsil ve köy sandığına
teslim
olunur.
İki ve daha ziyade köylere düşen işler
Madde 47 - İki ve daha ziyade köyler arasındaki işler için o köylerin
muh-
tar ve ihtiyar meclisleri kendi aralarında kararlaştıracakları bir
köyde topla-
narak konuşurlar ve ne türlü yapılacağını ve her köyün o işte ne türlü
yardım
edeceğini kararlaştırırlar ve ondan sonra Hükümete haber vererek
alacakları izne
göre işe başlarlar.
Madde 48 - İki veya daha ziyade köylere düşen işler için köylerin
ihtiyar
meclisleri kendi aralarında anlaşamazlarsa bunlardan bir tarafın
dilemesi üzeri-
ne köyün bağlı olduğu Hükümet reisi işe karışır ve o köylerin ihtiyar
meclisle-
rini toplıyarak işi bitirir.
Madde 53 - İhtiyar meclisleri köylünün iki tarafın uzlaşmasiyle
bitirilebi-
len her türlü işlerini görürler. (Sulh).
Madde 54 - 55 - (Mülga: 2/7/1941 .4081/36 md.)
Madde 56 - 13 üncü maddede yazılan mecburi işleri yapmıyan köylüden
ihtiyar
meclisinin karariyle haline göre bir kuruştan yüz kuruşa kadar ceza
alınır. Ceza
parasını vermiyenler hakkında (66) ncı maddeye göre muamele yapılır.
Cezaya mah-
küm olan adam o işten gene kaçarsa evvelki ceza iki kat olarak alınır.
İhtiyar meclisince salınan parayı ödemiyenlerden iki katı (66) ncı
maddeye
göre tahsil olunur.
YEDİNCİ FASIL
Davaların nasıl görüleceği
Madde 57 - 65 - (Mülga: 18/7/1963-286/3 md.)
Madde 66 - Köyce salınan parayı ve ihtiyar meclisince hükmedilen
paraları
vermiyenlere yirmi bir gün zarfında borcunu vermesi için köy muhtarı
tarafından
haber gönderilir. Yirmi bir günün sonunda borçlu gene borcunu vermezse
ihtiyar meclisinin mazbatası Hükümete gönderilir. Vali veya kaymakam
veya nahiye
müdürü aşağıdaki usule göre parayı tahsil ve köy sandığına veya
ihtiyar meclisi
vasıtasıyle alacaklılara teslim eder. Şöyle ki:
1 - Borçlu veya cezalıya lazım olandan gayri ev eşyası satılmak
suretiyle
alınır. Fazla eşyası bulunamazsa veyahut alınan eşya borcu ödeyemezse
bir
yerden diğer bir yere götürülebilen diğer malları, bu da yoksa tarla
bağ ve
bahçe gibi bir yerden diğer bir yere götürülemiyen malları satılır.
Çift ve
çubuğu ve çift hayvanatı satılamaz.
2 - Ev eşyasiyle bir yerden diğer bir yere naklonulabilen her nevi
eşya
haczi gününden başlıyarak üç gün içinde ihtiyar meclisinin gözü önünde
ve
kasabada belediye vasıtasıyle sattırılır. Yetecek kadarı köy sandığına
veya
alacaklıya ve üst tarafı mal sahibine verilir. Üç gün içinde borcunu
verenlerin
malı geri verilir.
3 - Oturduğu ev ile geçimi için lazım olan tarla, bağ, bahçenin ve
dört
senelik mahsulü veya kirası borca yetişen ve bir yerden diğer yere
götürülemiyen
malların satılması yasaktır.
4 - Haczolunan ve bir yerden diğer yere götürülemiyen mallar yirmi gün
müddetle müzayedeye çıkarılır. Bu müddet bittikte sürülen peyler kafi
görülürse
on gün müddetle askıya alınır ve on gün bitince herkaç kuruşa çıkmış
ise
Hükümetçe talibine ihale olunur.
5 - Satılan şeylere köy ihtiyar meclisi azaları doğrudan doğruya
kendileri
veya başkaları vasıtasiyle pey süremezler ve satın alamazlar.
Madde 67 - (Mülga: 18/7/1963-286/3 md.)
SEKİZİNCİ FASIL
Köy korucuları ve göreceği işler
Madde 68 - Köy sınırı içinde herkesin ırzını, canını ve malını korumak
için
köy korucuları bulundurulur.
Madde 69 - Her köyde en aşağı bir korucu bulunur. Nüfusu binden yukarı
köylerde her beş yüz kişiye bir korucu daha tutulur.
Madde 70 - Korucular ihtiyar meclisi tarafından tutulur ve köy
muhtarının
vereceği haber üzerine kaymakamın buyurultusu ile işe başlar.
Madde 71 - (Değişik: 12/5/1928 - 1256/1 md.)
Korucuların 22 yaşından küçük ve altmış yaşından büyük olmaması ve bir
cürüm ile cezalandırılmamış ve iyi huylu tanınmış bulunması ve
herkesle kavga
çıkarmak, serhoşluk gibi huysuzlukları olmaması şarttır.
Madde 72 - Korucular köy muhtarının emri altındadır. Resmi işlerde
onun
her emrini tutmağa mecburdur.
Madde 73 - Korucular silahlıdırlar. Kendilerine karşı gelenler
jandarmaya
karşı gelmiş gibi ceza görürler.
KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)
Madde 74 - Köy muhtarı ve ihtiyar meclisi mahsul zamanlarında
çapulcular
ve eşkiya türemiş ise yağmadan köy halkını korumak için köylünün eli
silah
tutanlarından lüzumu kadarını gönüllü korucu ayırarak bunların
isimlerini bir
kağıda yazıp kaymakama götürür. Kaymakamın müsaadesi olursa bu gönüllü
korucular asıl korucularla beraber yağmacılara ve eşkiyaya karşı köy
ve köylüyü
korurlar.
(Ek: 26/3/1985 - 3175/1 md.; Değişik: 7/2/1990 - 3612/2 md.) Bakanlar
Kurulunca tespit edilecek illerde; olağanüstü hal ilanını gerektiren
sebeplere
ve şiddet hareketlerine ait ciddi belirtilerin köyde veya çevrede
ortaya çıkması
veya ne sebeple olursa olsun köylünün canına ve malına tecavüz
hareketlerinin
artması hallerinde de, Valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı
ile yeteri
kadar "geçici köy korucusu" görevlendirilebilir. Bu şekilde
görevlendirilen
geçici köy korucularına görevleri süresince ödenecek ücret ile
hizmetin
bitiminde verilecek tazminat miktarı ve giyim bedelleri İçişleri ile
Maliye ve
Gümrük Bakanlıklarınca müştereken tespit edilir ve Maliye ve Gümrük
Bakanlığı
bütçesinin ilgili transfer harcamaları bölümünden İçişleri Bakanlığı
bütçesine aktarılacak ödenekten bu Bakanlıkça karşılanır.
(Ek : 26/3/1985 - 3175/1 md.) Köy Korucuları ve Geçici Köy
Korucularının
görevde bulundukları süre içinde yaralanmaları, sakatlanmaları veya
ölümleri
halinde "2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında
Kanun" hüküm-
leri uygulanır.
Madde 75 - Koruculara verilecek silahlar ve cephaneler Hükümet
tarafından
ihtiyar meclisine mazbata mukabilinde demirbaş olarak verilir.
Madde 76 - Korucular kendilerine verilen resmi silah ve cephaneleri
ancak
kendileri kullanırlar. Başkalarına emanet veremezler.
Madde 77 - Korucular aşağıdaki hallerde silah kullanabilirler:
1 - Vazifesini yaparken kendisine saldıran ve hayatını tehlikeye koyan
kimselere karşı hayatını korumak için mecburi olursa;
2 - Vazifesini yaparken ahaliden bir kimsenin can veya ırz tehlikesi
altında kaldığını görür ve onu kurtarmak için başka bir çare bulamaz
da
bunalırsa;
3 - Cürmü meşhutta (yani yapılırken veyahut yapıldıktan sonra henüz
izi
meydanda iken) bir cinayetin failini yahut maznun bir şahsı yakalamak
istediği
halde o kimse silahla karşı korsa;
4 - Tutulan bir cani kaçar ve "dur" emrini dinlemez ve onu tekrar
yakalamak
için silah kullanmaktan başka çare bulunmazsa;
5 - Eşkiya takibi sırasında yatak olan yerlerden süpheli bir adam
çıkar ve
korucunun "dur" emrine itaat etmeyip kaçarsa.
Yukarda sayılan ahvalden maada korucu silahını kullandığından dolayı
ceza
görür. Korucu silah kullanmağa mecbur olduğu zaman bile mümkün mertebe
öldür-
meksizin yaralıyarak tutmağa dikkat eder.
Madde 78 - (Değişik: 22/9/1941 - 4114/1 md.)
1 - (Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990-3612/3
md.)
Korucuların kıyafetleri ve silahlarının şekli İçişleri Bakanlığınca
tayin
olunur.
2 - Korucu elbiselerinin parası köy gelirinden senede bir defa
verilir.
İki senede bir de gocuk veya kepenek verilir.
3 - Korucular, ellerine verilen koruculuk cüzdanını daima üzerinde
bulundurur ve korucusu olduğu köyün adı kalın yazı ve vilayet ve kaza
adları
ince yazı ile yazılmış olmak üzere gösterilen örneğe göre pirinçten
bir
levhayı göğüslerinin sol tarafına daima asmağa mecburdurlar.
4 - Korucuların taşıyacakları silahların cinsi harb silahlarındandır.
Madde 79 - Ölen veya koruculuğu bırakan veyahut çıkarılan korucuların
silah,
fişek, tezkere ve levhaları ve gocuk veya kepeneği, yerlerine
geleceklere veril-
mek üzere köy muhtarı tarafından alınıp saklanır.
Madde 80 - Vazifesinde kayıtsızlığı ve tenbelliği ve aşağıda sayılan
yasak
işleri yapan korucular, ihtiyar meclisi tarafından ilk defasında
tekdir, ikinci-
sinde tevbih olunur ve her iki ceza da tezkerelerine işaret edilir.
Üçüncü defa-
sında işten çıkarılır.
Madde 81 - Koruculara yasak olan işler şunlardır:
1 - Koruculuktan başka iş yapmak: mesela dükkan, kahvehane, han açıp
işlet-
mek veya bunlara ortaklık etmek;
2 - Köylüden herhangi birinin veya kendi hizmetinde bulunmak için
izinsiz
vazifesini terketmek;
3 - Koruduğu bağ ve bahçe ve ekinlerden fuzili faydalanmak;
4 - Kendi hayvanlarını otlatmak ve köye çobanlık etmek;
5 - Levha, elbise ve silah ve cüzdanını üzerinde taşımamak veya
değiştirmek.
Madde 82 - Silahını ve cephanesini kayıtsızlığı yüzünden kaybeden veya
iste-
ğiyle aharın eline geçmesine sebep olan korucu hemen çıkarılarak
hakkında ayrıca
ceza yapılmak üzere Hükümete haber verilir ve silah ve cephane parası
ödettiri-
lir.
DOKUZUNCU FASIL
Köy imamları
Madde 83 - Köy imamları köy derneğinin intihabı ve müftünün
buyurultusiyle
tayin olunurlar. Bu kanunun neşri tarihinde mevcut olan imamlar
yeniden buyrultu
almağa mecburdurlar.
Madde 84 - İmam olacaklar yirmi dördüncü maddeye göre (ikinci
fıkrasından
başka) lazım gelen sıfatları haiz olmakla beraber ilmihal, amalierbaa
ve kafi
derecede Türkiye coğrafyası ve Türk ve İslam tarihini ve sağlık
işlerini bilmek
ve okunaklı yazı yazmak lazımdır.
Madde 85 - Köy imamlarına köyce şimdiye kadar ne veriliyorsa gene o
verile-
cektir. Ancak verilen şeyler, ihtiyar meclisi vasıtasiyle toplanır ve
verilir.
Madde 86 - Bir köyde birden fazla imam bulunursa ihtiyar meclisinde
aza
olarak bulunacak imamı kaymakam seçer.
ONUNCU FASIL
Müteferrik maddeler
Madde 87 - Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde bulunmıyan gerek şahıslar,
gerek
şahıs hükmünde olan cemiyet ve şirketlerin (eşhası hususiye ve
hükmiye) köylerde
arazi ve emlak almaları memnudur.
(Ek fıkra: 21/6/1984-3029/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 13/6/1985
tarih, E. 1984/14, K. 1985/7 sayılı Kararı ile.)
(Ek fıkralar: 22/4/1986-3278/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin
9/10/1986
tarih, E. 1986/18, K. 1986/24 sayılı kararı ile.)
Madde 88 - Ecnebi tebaası köylerde ikamet etmek için Dahiliye
Vekaletinden
resmi tezkere alacaklardır. Bu tezkerelerin verilip verilmemesi ve
ikamet müd-
detlerinin azaltılıp çoğaltılması Dahiliye Vekaletine aittir.
Madde 89 - İşbu Köy Kanunu kadın ve erkek nüfusu yüz elliden yukarı
olan
köyler içindir. Nüfusu yüz elliden aşağı olan köyler bu kanuna göre
köy ahali-
sinden seçim hakkı olanların yarısından çoğunun istemesiyle
etrafındaki bir saat
ve ondan aşağı olan köylerden birine bağlanırlar veyahut vali veya
kaymakam bu
kanunun hangi maddeleri yapılacağını ayrıca emreder. Bu kabil köyler
hiçbir köye
bağlanmaz ve vali veya kaymakam da hiçbir emir vermezse eski
göreneklerine göre
işlerini yaparlar.
Madde 90 - Yüz elli nüfustan aşağı birkaç köy bir arada bulunursa her
köyde-
ki seçim hakkı onların yarısından çoğunun isteğiyle birleşerek bu
kanuna göre
bir köy olurlar.
Madde 91 - İşbu kanunun bir tanesini köy odasında diğer bir tanesini
de kö-
yün cami veyahut mektebinde bulundurmayan köy muhtarı kaymakamın
emriyle köy
sandığına beş lira ceza parası verir.
Madde 92 - İşbu kanundaki cezayinakdiler köy sandığının varidatıdır.
Madde 93 - Köy mühürleri bu kanuna merbut numune veçhile bir çeşitle
vila-
yetlerce yaptırılıp gönderilir. Köy mühürü bir kutu içinde
bulundurulur ve üzeri
ihtiyar meclisinin en az iki azası tarafından mühürlenir ve ihtiyar
meclisi
önünde açılır.
Madde 94 - İşbu Köy Kanunu köy mekteplerinde çocuklara belletilir.
Madde 95 - İşbu kanuna muhalif ve köylere ait bütün kanunlar, nizamlar
ve
maddeler kaldırılmıştır.
Ek Madde 1-(5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 2 nci maddesi hükmü
olup,
ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandırılmıştır.)
Salma köyde oturanlar için hane başına tevzi edilir. Bir hanede
oturanların
kendilerine ait gelirleri olduğu takdirde bunlar dahi ayrı hane sahibi
sayılır-
lar. Salma tevzi edilirken her hanenin tediye kudreti esas olarak
gözönünde tu-
tulur.
Köy haricinde oturup da köyde maddi alakası bulunanların vergi
miktarı, o
köydeki alaka ve istifadelerinin derecesi nisbetiyle ölçülür ve ona
göre tayin
olunur.
Ek Madde 2 - (5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi
hükmü
olup, ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
Köyün aylıklı adamlarının ücretleriyle mecburi işlerden başka hiç bir
iş
için ve hiç bir nam ve maksatla salma salınamaz. Bu suretle toplanan
paralar bu
işlerden maada hiç bir yere ve hizmete tahsis olunamaz.
Ek Madde 3 - (5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi
hükmü
olup, ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
Köy İhtiyar meclisi salınacak salmanın nisbet, cins ve mikdarını
İkincikanun
ayı içinde tayin ve tevzi cetvellerini tanzim ederek on beş gün
müddetle umumun
görebileceği yerlere asmak suretiyle ilan ve hariçte bulunanlara
tebliğ eder.
Salınan salmalarda kanun hükümlerine uygunsuzluk veya nisbetsizlik
olduğunu id-
dia edenler ilan veya tebliğ müddetinin hitamından itibaren on gün
içinde iti-
razlarını köy muhtarına söylerler veya yazı ile bildirirler ve
müracaatlarını
tutulacak deftere yazdırarak bir ilmühaber alırlar.
Köy ihtiyar meclisi bir hafta içinde itirazlara bakarak kararını
vermeğe
ve itiraz edenlere bildirmeğe mecburdur. Bu kararlar aleyhine tebliğ
tarihinden
itibaren on beş gün içinde merkez kazasında valiye, diğer kazalarda
kaymakamlara
müracaat edilebilir. Bunların verecekleri kararlar kat'i olup aleyhine
Devlet
Şurasına müracaat edilemez.
Ek Madde 4 - (5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 5 inci maddesi
hükmü
olup, ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
Salma kararlarının köy karar defterine geçirilmesi ve tadilatının
işaret
olunması mecburidir.
Ek Madde 5 - (5/7/1939 tarih ve 3664 sayılı Kanunun 6 ıncı maddesi
hükmü
olup, ek maddeye çevrilerek numarası teselsül ettirilmiştir.)
Salma mükellefiyetini aynen veya nakden ifa edemiyenler bedenen
çalıştırı-
labilirler.
Ek Madde 6 - (Ek: 18/7/1963 - 286/1 md.)
Seçim tutanaklarının verilmesi ilçe seçim kurullarına aittir. Bu
kurullar,
muhtarlığa ve ihtiyar meclisi asil ve yedek üyeliklerini kazananların
tutanak-
larını geciktirmeksizin verir. İlçe seçim kurulu başkanı köy
muhtarlığına ve
ihtiyar meclisi asıl ve yedek üyeliğine seçilenleri gösteren tutanağın
bir su-
retini o seçim çevresinde derhal ilan ettirir. Diğer bir suretini de
bir hafta
süre ile ilçe seçim kurulu kapısına astırır.
Muhtarlıkları, ihtiyar meclisi asıl ve yedek üyeliklerini kazananların
köyler itibariyle bir listesi ilçe seçim kurullarınca vali veya
kaymakamlara
verilir.
Ek Madde 7 - (Ek: 18/7/1963-286/1 md.)
İlçe seçim kurullarının kararlarına; 26 Nisan 1961 tarihli ve 298
sayılı
Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri hakkındaki Kanunun 129
uncu
maddesinde belirtilen süreler içinde,
Seçimin iptaline dair kararlarına da 15 gün zarfında,
İl seçim kurullarına itiraz edilebilir.
İl seçim kurulları itirazları inceliyerek en geç bir ay içinde kesin
olarak
karara bağlarlar. İl seçim kurullarınca muhtar ve ihtiyar meclisi
seçimlerinin
iptali halinde aşağıda yazıldığı şekilde hareket edilir.
A) Muhtar ve ihtiyar meclisi seçimi iptal edilmişse eski muhtar ve
ihtiyar
meclisi yeni seçim yapılıncaya kadar görevlerine devam ederler.
B) Sadece muhtar seçimi iptal edilmişse yeni muhtar seçilinceye kadar
muh-
tarlık görevlerini yeni seçilen birinci üye görür. (Muhtarın geçici
olarak gö-
revini yapamıyacağı hallerde de görevi, aldıkları oy sırasına göre
üyeler tara-
fından yürütülür.)
C) Yalnız ihtiyar meclisi seçimi iptal edilmişse eski meclis yeni
seçime
kadar görevine devam eder.
Ek Madde 8 - (18/7/1963 - 286/1 md. ile gelen ek 9 uncu madde hükmü
olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Devlet İstatistik Enstitüsü İlçe seçim kurulları tarafından seçimi
takip
eden bir ay zarfında kendisine intikal ettirilecek belgelere dayanarak
köyler
itibariyle seçmenler sayısını, oy kullananlar sayısını ve muteber
sayılan oy
sayısını, seçimi takip eden bir yıl içinde yayımlar.
Ara seçimlerinin sonuçları Devlet İstatistik Enstitüsü tarafından
yayımlan-
maz.
Ek Madde 9 - (20/5/1987-3367/1 md. ile gelen ek 11 inci md. hükmü olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Köy muhtarı, köy ihtiyar meclisinin olumlu kararını aldıktan sonra,
köy
yerleşme planının yapılmasını bağlı bulunduğu mülki amirinden talep
edebilir.
Köy yerleşme planı, köy yerleşik ve gelişme alanını ihtiva eder.
Ek Madde 10 - (20/5/1987-3367/1 md. ile gelen ek 12 inci md. hükmü
olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Valilikçe resen veya köy muhtarının talebi uygun bulunduğu takdirde,
köy
yerleşme planının yapılması için Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonuna
gönde-
rilir.
Köy Yerleşme Alanı Tespit Komisyonu, Vali Yardımcısı başkanlığında
Maliye
ve Gümrük, Bayındırlık ve İskan, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlıkları
ve Tapu
Kadastro Genel Müdürlüğü mahalli kuruluşlarının birer teknik elemanı
ile köy
temsilcisinden oluşur. Gerektiğinde bu komisyona ilgili diğer
kuruluşlardan da
uzman eleman iştirak ettirilir.
Komisyon, köyün halihazır ve gelişme durumunu dikkate alarak, konut ve
genel ihtiyaçlarına göre köy yerleşme planını düzenler. Bu plan
üzerinde Tarım
Orman ve Köyişleri Bakanlığı, meri İmar Kanunu ve bu konudaki
yönetmelik hüküm-
lerine tabi olmaksızın, parsellerin konumunu belirleyen işleri yapar
veya yap-
tırır. Bu plan valilikçe onaylanarak kesinleştirilir ve yürürlüğe
girer.
Ek Madde 11 - (20/5/1987-3367/1 md. ile gelen ek 13 üncü md. hükmü
olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Komisyon kararı ve köy yerleşme planı köy muhtarlığına tebliğ edilir.
İti-
raz edilmezse valinin onayı ile kesinleşir. Köy muhtarı köy ihtiyar
meclisinin
kararına dayanarak komisyon kararına karşı en geç 30 gün içinde
valiliğe itiraz
edebilir, itiraz valilikçe 15 gün içinde karara bağlanır. Bu karar
kesindir.
Kesinleşen kararlar Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı tarafından
uygulanır.
Ek Madde 12 - (20/5/1987 - 3367/1 md. ile gelen ek 14 üncü md. hükmü
olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Köy yerleşme planında konut alanı ve köy genel ihtiyaçlarına ayrılan
yerler,
Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan mera, yaylak, seyrangah,
yol, har-
man ve panayır yerleri gibi alanlar ve Hazinenin mülkiyetinde olup
kamu hizme-
tine tahsis edilmemiş taşınmaz mallar köy yerleşme planının onayı ile
bu vasıf-
larını kendiliğinden kaybeder ve valiliğin talebi üzerine köy
tüzelkişiliği
adına resen tapuya tescil edilir.
Ek Madde 13 - (20/5/1987 - 3367/1 md. ile gelen ek 15 inci md. hükmü
olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Köy tüzelkişiliği adına, köy yerleşme planına göre en çok 2000 m2
olmak
üzere tescil edilen parseller köyde ikamet eden ve köy nüfusuna
kayıtlı olup evi
bulunmayan ihtiyaç sahiplerine ihtiyar meclisi kararı ile rayiç bedel
üzerinden
satılır.
Satış bedeli peşin veya en çok 5 yılda ve 5 eşit taksitle tahsil
edilerek,
o köyün imar işlerinde kullanılmak üzere köy sandığına yatırılır.
Köy ihtiyar meclisince satılan parseller üzerine satış tarihinden
itibaren
en geç 5 yıl içinde bina yapılması zorunludur.
Hak sahipleri bu yerleri 10 yıl müddetle başkalarına devir ve temlik
edemez-
ler.
Ek Madde 14 - (20/5/1987 - 3367/1 md. ile gelen ek 16 ncı md. hükmü
olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
6831 sayılı, Orman, 2634 sayılı Turizmi Teşvik, 2863 sayılı Kültür ve
Tabiat
Varlıklarını Koruma, 1051 sayılı Kanunla değişik 7269 sayılı Umumi
Hayata Mües-
sir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair
ve 2565
sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunları bu Kanun
kapsamı
dışındadır.
Bu Kanunun hükümleri, belediye mücavir alanında bulunan köyler için,
valinin
teklifi ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının onayı ile uygulanır.
Ek Madde 15 - (20/5/1987 - 3367/1 md. ile gelen ek 17 inci md. hükmü
olup
madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Komisyonun teşkili, çalışma ve karar verme esas ve usulleri, köy
tüzelkişi-
liği adına yapılacak tesciller, köy yerleşme planı düzenleme esas ve
usulleri,
ihtiyaç sahiplerinde aranan vasıflar, devir yasakları, taşınmaz
malların amaca
uygun kullanılma esasları, rayiç bedel tayini, satış esasları ve diğer
hususlar,
bir yönetmelikle belirlenir.
Bu yönetmelik, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç iki
ay
içinde Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığı ile Tapu ve Kadastro Genel
Müdürlünce
ve ilgili kuruluşların görüşleri alınarak hazırlanır.
Madde 96 - İşbu kanunun hükümleri neşir ve ilanı tarihinden başlar.
Madde 97 - İşbu kanunun hükümlerini yaptırmağa Dahiliye ve Adliye
Vekilleri
memurdur.
442 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten kaldırılan --------------------------------
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
-------------------------------------- -------- ---------
--------------
20 Temmuz 1330 tarihli Kır Bekçileri Kanu-
nunun bu Kanuna uymayan hükümleriyle Köy
Kanununun 54 ve 55 inci maddeleri 2/7/1941 4081 36
442 sayılı Köy Kanununun 26, 27, 29, 31 ve
32 nci maddeleri ile 41 inci maddesinin
(Kaymakamın seçim için köy derneğini
toplamasına) dair olan hükmü 7/7/1950 5672 3
442 sayılı Köy Kanunun 21, 24, 28, 49, 50, 51,
52, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65 ve 67 nci
maddeleriyle 5672 sayılı Kanunun ek 1, ek 2 ve
ek 3 üncü maddeleri ve 5998, 6835,7366 sayılı
kanunlar 18/7/1963 286 3
18/7/1963 gün ve 286 sayılı Köy Kanununda
değişiklik yapılmasına dair Kanunun, seçimlerle
ilgili ve 2972 sayılı Kanuna aykırı hüküm-
leri 18/1/1984 2972 37
442 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRiŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
